ÇORUM İLİNE BAĞLI ABAZA (AŞUWA) KÖYLERİ

SULTAN KÖYÜ (Султан Кыт) 

Sultan köyü Çorum alaca ilçesine bağlı olup ilçeye 18 kilometre uzaklıkta olan bir Abaza (Aşuwa ) köyüdür 

Bu köyün Abaza olan halkın bir kısmı Gökören köyü halkı ile birlikte Kafkasya dan göç etmiş bir kısmıda  başka Abaza köylerinden (örneğin Tam kıt=Samsun-Havza Hurdaz )köyünden bu köye yerleşmiş olan kişiler tarafından kurulmuş bir köydür

Bu köyün kurucu aileleri sırayla şöyledir: Aji (Ажй ) –Naxri (Нахри) –Papa (П1ап1а ) -Temez (Темез ) –Tşu (т1шву ) 

Köy halkının geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Köyde Abaza asıllı 30 kişi yaşamaktadır. Ancak köy halkından Abazaca bilen kişi yoktur.

Sultan Köylü ve Temez ailesine mensup kişilerin resim ve biyografilerini  ilişikte sunuyorum.

Mehmet Hulusi Akyol

Mehmet Hulusi Akyol, Yozgat Müftüsü iken Milli Mücadele'ye katılmış ve TBMM 1. Dönem'in başlangıcında Yozgat milletvekilliği yapmış din ve siyaset adamıdır.

1888'de Yozgat'ta doğdu. Tüccardan Çerkes Hacı Bekir Ağa'nın oğludur. İlk ve orta öğrenimini Yozgat'ta tamamladı (16 Ocak 1901). Sonra Kayseri'ye giderek öğrenimini sürdürdü. Burada Kayseri Medresesi'ne devam ederek Müderris Osman Hilmi Efendi'den icazetname aldı (1911). 17 Haziran 1911 tarihinde girdiği imtihanda başarılı olarak İstanbul-Beyazid Camii'nde Dersiamlığa başladı. Bu görevi sürdürdüğü sırada "Medresetü'l-kuzzat"a üç yıl devam etti. Ancak I. Dünya Savaşı'nda askere alınması üzerine bu okulu tamamlayamadı. Savaş sonu Aralık 1918'de Yedek Levazım Asteğmeni olarak terhis oldu. Hemen Dersiamlık görevine döndü. Yozgat Müftüsü Hüsnü Efendi'nin vefatı üzerine 19 Mart1919'da boş bulunan müftülüğe atandı.

Milli Mücadele'ye katılarak Yozgat Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin kuruluşuna öncülük etti. Bu arada Ankara Fetvası'nı "Yozgat Müftüsü" olarak tasdik etti.

TBMM'nin 1. Dönemi için yapılan seçimde Yozgat Milletvekili seçildi. 23 Nisan 1920'de Meclisin açılışında hazır bulundu. 1. Toplantı Yılında İrşad, Şeriye, Evkaf ve PTT komisyonlarında çalıştı. Dönem içinde kürsüde beş konuşma yaptı. İki soru önergesi verdi. Şeriye ve Efkaf Vekâletinin gördüğü lüzum üzerine yerel asayişi temin için yeniden Yozgat Müftülüğüne atanmakla milletvekilliğinden istifa etmiş sayılması, 14 Mart 1921'de kararlaştırıldı. 1949 yılı sonuna kadar bu görevini sürdürdü. 15 Haziran 1950'de Diyanet İşleri Başkanlığı Müşavere ve Dini Eserleri İnceleme Kurulu Üye Yardımcılığına, 27 Eylül 1956 tarihli kararname ile de üyeliğe atandı. 6 Haziran 1959'da emekliye ayrıldı. 22 Kasım1964'te Ankara'da öldü.      

Taha Akyol Kimdir?

Taha Akyol, Abaza asıllı olup kökeni Çorum-Alaca-Sultan köyüdür. Türk Gazeteci ve yazar. 1946 yılında Yozgat'ta doğdu. Babası Mustafa, annesi Fatma Akyol'dur. İlkokul, ortaokul ve lise öğrenimini Yozgat'ta tamamladı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi.  Mehmet Hulusi Akyol”un torunudur.  

Editörün Notu: Taha Akyol ile Abhazya seyahatim için bulunduğum havaalanında karşılaştım. Kendisi ile yaptığım sohbet arasında “Sizi Abaza olarak biliyorum” dediğimde Abaza veya Çerkes değilim dedi. Kimliğini saklaması çok zoruma gitti ancak belki bir sebepten tedirgin olmuştur zannı ile konuşmayı daha fazla uzatmadım ama gerçekten üzülmüştüm. Özen Atsanba