Lütfen bekleyin..
DOLAR
istanbul
18°
25 Nisan 2018, 17:40

Kopsirgen Orhan

Türkiye’deki Darıko Kıt’lar (Darıko Köyleri)

03 Ocak 2014, 00:24

Darıkolar, Kafkasya- Karaçay Çerkesk Özerk Bölgesi’ndeki Darıkokıt’tan, başkent Çerkesk şehrinin batısında, Kuban nehri kıyısında kurulu köyden, bugünkü adıyla Psıj’dan göç etmişlerdir. Günümüzde Psıj, Çerkesk şehriyle (eski adıyla Batal Paşinska) bitişik hale gelmiştir.Darıko kıt (Psıj)  ın nüfusu 9000 civarındadır.Köyde ilkokul,(orta öğretim) Lise,çocuk kreşleri ve sağlık ocağı bulunmaktadır.Kısacası,Psıj köyünde insanların her türlü İhtiyaçlarına azından da olsa cevap verecek sosyal tesisler mevcuttur.Dikkat edilirse Psıj köyünde çok sülale adları vardır.Bu köyde mevcut olan sülalelerin çoğunluğu bu köyden değildir.Psıj (Darıqo) köyü Özerk Cumhuriyetin başkenti Çerkeske yakın olduğu için başka Köylerden göç edip bu köye yerleşen sülaleler çoktur.Örneğin benim bildiğim bilgilere göre;Kopsirgenler,Qokalar,Cmequllar,Egzalar,Loy lar ve daha başkaları bu köyden olmayıp

sonradan gelip yerleşenlerdir.Bu yüzden köy sülale (Aile adları) çoğalmıştır. Köy halkının tamamı Müslüman olup müftüleri ve camileri bulunmaktadır.Köy halkının tamamı benim gözlemlerime göre dini inançlarını yerine getirmektetir.Ben ilk Darıqo köyüne gittiğimde  (Rahmetli Axba Sadık ve Laşış Mustafa Aziz Özbek ile birlikte) çok küçük bir cami vardı sonraki gidişlerimde camilerin büyüdüğünü ve sayılarının arttığını gördüm.

                                                  ------------------

Bakırboğazı halkı 1859 yılında Darıkolar’dan biri yada iki kişinin önderliğinde Türkiye’ye gelmiştir. Ancak, köyün kurucu ailesi Darıkolar, köyün kuruluşundan sonra köyü terk etmişlerdir. Bu aile hakkında yaptığımız araştırmalara rağmen nereye gittikleri ve sonlarının ne olduğuna dair bilgi edinme girişimimiz sonuçsuz kalmıştır. Köy halkından bu aileyi bilen, tanıyan kimseye rastlayamadık.Eskişehir-Seyitgazi Beykışla köyüne,akrabalarının yanına gidip gitmediklerini araştırdık o köye de gitmediklerini öğrendik.Sonuç olarak Bakırboğazı köyünü kuran aile bazı sülalelerin yok olduğu gibi yok oldu kanısına vardık.Örneğin benim köyümde yok olan en az beş sülale vardır.

Bu arada,Darıqo ailesi ile ilgili bir bilgi daha aktarayım.Karaçay,Çerkesk Özerk Bölgesi Darıko köyünde tek bir Darıko kalmıştı.Daroko Hacgeri 1920 doğumlu 1945 yılında Berlin kuşatması sırasında öldü.

Türkiye’de Darıkolar’a ait iki köy vardır. Bunlardan biri Yozgat ili, Aydıncık ilçesine bağlı Bakırboğazı köyüdür. Bu köy Yozgat iline 89 km, Aydıncık ilçesine 9 km uzaklıkta bulunmaktadır.

Bakırboğazı nüfusu göç nedeniyle oldukça azalmıştır. Hâlihazırda köyde 15 hane bulunmakta ve 50 kişi yaşamaktadır. Yaşlılar haricinde dil bilen kalmamıştır. Ancak örf ve adetlerini korumuşlardır. Hâlihazırda köyde yaşayan aileler şunlardır: Arkağ (Apxar1)- Boren (борен) Candar (джандар) -Malhoz ( малх1ваз)- Şarmat (Шармат)

                                                 --------------------------

Türkiye’de bulunan Darıkokıt’lardan ikincisi Beykışla köyüdür. Beykışla, Eskişehir ilinin Seyitgazi ilçesine bağlı bir Abaza (Aşuva) köyü olup Eskişehir’e 63, Seyitgazi ilçesine 20 km uzaklıktadır. Bu köy halkı da 1859 yılında Psıj köyünden Türkiye’ye göç etmiştir.Köyün kurucusu Darıko (Dadruka) Mirza Kuka’dır. Mirza Kuka’nın oğlu Adılgiray’dan olma torunu Ayhan halen hayattadır. Ne yazık ki çok yaşlı olmasına rağmen dil bilmemektedir.

Köy halkının neredeyse tamamı köy dışında yaşamakta olup yaz aylarında bir kısım  köye gelmektedir. Köy halkında olup halen yaşıyan sülaleler şunlardır:  Caka (Джака)   Cgotan (Джгватан)- Dal  (Дал) Dagıl (Дагыл) Darıko (Дарыкъва)- Keza (Кеза) Kot (Кот)-Kuç (К1выджь)- Murxan (Мурхан) - Rısta (Рыста)- Şarmat (Шармат) Watnax (Уатнах)

                                                   ---------------------------------

KARAÇAY ÇERKESK ÖZERK BÖLGESİ

DARIKO KIT (PSIJ) KÖYÜNDE MEVCUT OLAN SÜLALER

 

Malhoz (малх1ваз)-Haçıko (Х1ачвыкъва)-Kişmaho (K1ьыщмахва)-Nır (Ныр) Kuc (К1выдж)-Kablex (Къабльах)-Karma (къарма) Şhagoş (Швх1агваш) Cktu (Чквт1у)-Maz (Маз)-Tatarşova (Татаршва)-Muratıko (Муратыкъва) Şarmat (Шармат)-Vaz (Уаз)-Keşava (К1ьашвауа)- Hatko (Х1аткъва) Pşnatl (Пшнат1л)-Cucu (джьуджьу)-Şogen (Шогьан)-Xağot (Хъаг1ват)-Agırba (Агырба)-Şan (Шан)-Kurcır (Квырджыр)-İvan (Йуан)-Kunıj (Къвныжв)-Erıj (Ерыжв) Sımha (Сымх1а)-Gedug (Гьадыгв) Gog (Гвагв) Canımbey (Джьанымбей) Cardis (Джьардйс)-Kopsırgen (Къвапсыргьан)-Xut (Хвыт1)-kakapş (Къакъапщ)-Emğoko (Емг1выкьва)-Kardan (Къардан)-Xuj (Хвыжь) –Lıs (Тлыс) –Lış (Тлыш)-Apsa (Апса) Kul (Къвыл) Çaçan (Чачан)-Lakaz (Лак1аз)-Babıt (Бабыт)-Bıc (Быджь)-Bıjd (Быжд) Kral (къраль) Gagi (Гаги) Gona (Гвана) Ğuke (Г1вык1ьа) Mıqa (Мыква) Çerkes (Черкес) Candar (Джьандар) Samba (Цамба) Trama (Трама) Karaçay (Къарачай) Meremkul (Meremkъвыль) Mıgocıko (Мгваджьыкъва) Kujdza (К1выждза) Açbako (Ачбокъва) Eskender (Ескьындар) Hakun (Х1ак1вын)  Haştsa (Х1ашвц1а) Çqa (Чква) Qotsba (Коцба) Dzıba (Дзыба) Xubi (Хвби) Haçkız (Х1ачк1ьыз) Baj (Бажв)  Avitsba-Ağuzba (Авицба) Gedgul (Гьадгвыл) Huran (Х1вран) Haratoqa (Х1аратокъва) Zargeşta (Загьашта) Tobıl (Тобыль) Low (Лоу) Lamqa (Ламкъва) Kildza (К1ьылдза) Kıç (К1ьыч) Çık (Чыкъ) Qoqa (К1вак1ва) Çım (Чым) Abıt (Абыт1) Qbak (Къвбакь) Ekzek (Екьэакь) Martaz (Мартаэ) Ramazan (Рамазан) Hasan (Х1асан) Msıroqa (Мсрокъва) Qabal (Квабал) Cmekul (Джьмакъвыл) Natxo (Натхва)

 

Orhan Baran Kopsirgen

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Kursad arat
1205 gün önce
Selamlar orhan bey,
Yazinizi internet ten bulunca cok heycanlandim. Aile buyuklerim oldugu icin asli da kalan bilgilerle internet ten sulalemiz hakkinda bilgi bulmaya calisiyordum. Sizin yaziniz ile bilgilerim ortustu, ancak sizede Daha fatal bilgi varsa ogrenmek isterim. Aile ismimiz cgotan ( ben cigoten bilmiyorum) Eskisehir seyitgazi beykisla (fevziabat/ cecengis) koyundeniz. Dedemin dedesi cgotan Ibrahim kafkasya dan goc etmis. Alien in bir kismi adanaya goc etmis. Dedem kemalettin 1989 da baba aydin arat 1997 de vefaat ettiler. Dedem ailemizde bir yazar oldugundan cgotan ali bahsederdi. Siz de Daha fatal bilgi varsa ogrenmek isterim saygilarimla
Kursad arat
Kursad.arat@gmail.com
Kopsirgen Orhan
1522 gün önce
Sayın Ahmet Yılal,
Darıkua=Dadrıkua ailesi aslen ve neslen abazadır ve bu ailenin Karaçay Çerkesk’te Darıkua=Psıj köyleri hala mevcuttur, Türkiye’de de bu ailenin 2 köyü vardır. Kuşhalar arasında Darıkua sülalesinin bulunması muhtemelen şu gerçeğe dayanır. Darıkua ailesinde örneğin bir ihtilaf çıkmıştır, aile toplanır ve söz konusu kişinin köyden uzaklaştırılmasına karar verir. Bu kişi haliyle istediği başka bir yere yerleşir. Yahut bir görevle gitmiştir köyünden ayrılmak durumunda kalmıştır. Buna benzer kişiler gittikleri yerde kalırlar, içinde kaldığı toplumun dilini öğrenirler ama sülale adlarını unutmazlar ve içinde yaşadığı toplulukta belirtirler. Kısa bir örnek vereyim. Kabartay Balkar Özerk Cumhuriyeti’nin ilk başkanı Gogua Valeri abazadır. Sizin Dadrıkua olayı da muhtemelen buna benzer bir olaydır.
Saygılar,
Ahmet YILAL
1539 gün önce
Orhan Bey
Ben hem baba hem de anne tarafından Sivas, Yıldızeli kökenliyim.Babam Asetin Slonate (yada Dudarate veya Dudaruko)) sülalesinden annem Abaza Yaş sülalesinden.
Her nekadar kendim internet ve kitaplardan araştırmalar yapmış olsamda yine de size sormak istediğim birşey var.
Dudar sülalesi Osetya'da bilinen bir sülale ve döneminde Daryal bölgesinde oldukça etkin imiş.Okuduğum kaynaklarda bu aile Osetya kökenli değil ama çok eski tarihlerde Daryal bölgesine dışarıdan gelerek yerleşmiş ve zenginleşmiş.
Sorum şu; Osetya'ya yerleşmeden önce Kafkasya tarih sahnesinde Abaza Dudaruk sülalesi ve Kabardey Dudaruko sülaleleri mevcut. Abaza Dudaruk sülalesi ile Oset Dudar sülalesi aynı aile midir? Yine bir teze göre ailenin tarihi Daryal bölgesine giriş güneyden Dudaruk ailesi ile başlıyor.

Bu konuda bilgilerinizi paylaşırsanız ve beni aydınlatırsanız çok sevinirim.
Saygılarımla
Boranuko Erhan Kuntay
1546 gün önce
Sayın Büyüğümüz, emeğinize sağlık. Benim Bakırboğazı köyünden birisiyle konuşmam farz oldu artık. Lakin hiçbir şekilde bir iletişim yolu bulamıyorum.
Kopsirgen Orhan Baran
1550 gün önce
Sayın Malhoz Seyit, İlginize teşekkür ederim. Yazımda belirtmiştim. Sizin köyün kurucuları Darıko ailesidir. Bizzat köyünüze kadar geldim. Benim de akrabam olan polisin babasından başka kimseyi bulamadığımızdan dolayı onun verdiği bilgilerle yetindik. Ancak bilgilerin tam olduğu kanısında değilim. Eğer vaktiniz ve imkanınız var ise siz de Aydıncık Nüfus Müdürlüğü'ne müracaat edip köyde kayıtlı olan ailelerin başlangıçtan itibaren kaydını çıkarttırabilirsiniz. Mesela büyük dedene dair kayda ulaşırsan bu kayıtta Kafkasya'dan ilk gelen dedenin adına, doğum tarihine, ana baba adına ulaşabilirsin. Aynı bilgileri akraban Malhoz Şevket'ten de rica etmiştim yaklaşık dokuz ay evvel, bilgiler elime ulaşmayınca malesef elimdekilerle yetinmek zorunda kaldım. Bu konuda cevabınızı bekliyor, esenlikler diliyorum.
Malxoz Seyit Aydoğan
1568 gün önce
Orhan bey,kaynak niteliğindeki bu güzel araştırmanızı heyecanla okudum,ve çok sevindim.Kıymetli
çalışmalaranızın devam etmesini dilerim.Köyüm ve sülalem adına çok çok teşekkürler.
Yazarın Diğer Yazıları
345 gün önce
1153 gün önce
1218 gün önce
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=