Lütfen bekleyin..
DOLAR
3,8399 % -0,16
istanbul
15°
13 Aralık 2017, 23:40

Av. Rahmi Tuna

Bana Göre Beygua Ömer

02 Şubat 2016, 13:45

Bana Göre Beygua Ömer

 

                                                       Av. Rahmi Tuna (Tuma)

 

Ben, 1962 yılında derneğimize (Bağlarbaşı)  üye oldum. Derneğe üye olmakla birlikte gerek Kafkasya konusunda, gerekse Çerkeslerin, bu kavram içerinde Abhazlar da dahil olmak üzere tarihleri ve geçen olayları imkanlarımın el verdiği nisbette incelemeye başladım. İlk ilgim, ortaokul’a gittiğimde İsmail Berkok’un kitabını tanımakla başladı. İstanbul’a geldikten sonra yaşayan düşünür, kültür ve bilgi sahibi olarak, ayrıca kimlik anlayışı konusunda bilimsel bir değeri olan insan olarak Ömer Büyük ile tanıştım.

Ömer Büyüka ile kültürel düzeyde ilk ilişkimiz derneğimiz İstiklal caddesinde Elhamra pasajında iken Ömer Büyüka’ya konferans verdirmekle başladı. Bu konferansa dernek adına ön ayak olan ve Ömer Büyüka’yı da konferansa davet eden bendim. Bu konferansta Ömer Beyin bir değerlendirmesi o günkü bilgi düzeyi ve koşullar karşısında yeterince anlaşılamadı, hatta ufak çaplı bir tartışma ve tepkiye de dönüştü, bunu hiç unutamıyorum. Zira daha sonraki gelişmelerde gerçek anlamda Abhazya’nın tarihsel sürecini ve bu süreçte Hazarlarlarla, Bizanslılarla, Alanlarla, Gürcülerle, Ermenilerle, Selçuklularla Osmanlılarla olan ilişkilerini yavaş yavaş anlamaya çalışınca ki bu konuda eşim Mahinur Hanım’a teşekkür ediyorum. Edindiğim bilgilerin bir çoğunun onun araştırma ve tesbitlerinden öğrendim.  Bu seviyeye geldikten sonra Rahmetli Ömer Amca’nın Kuzey Kafkasya ile Abhaz ve Gürcüler arasındaki ilişkiler konusunda yapmış olduğu tesbitin ve söylediği cümlenin gerçek anlamını daha iyi anladım.

Nitekim, Abhaz - Gürcü savaşında bir anlamda Abhazya Devletinin doğuşunu ve kuruluşunu hazırlayan rahmetli V. Arzınba ile Moskova’da görüştüğümde ona şu soruyu sormuştum. “Bu savaşı başlatırken Kuzey Kafkasya ile nasıl bir dialog kurdunuz ?”  demiştim. Onun verdiği cevap da aynen şöyle olmuştu “Biz Kuzey Kafkasya’daki halklarla tarihsel ve kültürel olarak kardeşiz. Onların her konuda desteklerini bekliyoruz ve onları tarihsel duygularla sayıyoruz ve seviyoruz” demişti. Her iki muhterem zatın değerlendirmesine baktığımız zaman şu gerçeğin ortaya çıktığını görüyoruz . Abhazya’nın ve Abhaz halkının tarihsel süreç içerisinde siyasi kaderinin belirlenmesinde en çok Gürcü-Abhaz ilişkileri rol oynamıştır.

Sayın Beygua Ömer’i kültürel açıdan değerlendirdiğimiz zaman da şunu görüyoruz: Orijinal olarak kendi dilini, kendi kültürünü ve kendi kimliğini kullanarak bilimsel düzeyde önemli eserler veren, çalışmalar yapan, bilgili, kültürlü ve kimlik konusunda samimi, inançlı bir insan olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapmış olduğu çalışmalarla ve yazdığı kitaplarla ilk defa yabancıların bir çok eksikliklerle yaptığı tespitlerin dışında, Abhaz kimliğinin, Abhaz kültürünün, Abhaz dilinin objektif olarak ortaya konulmasına süreç içerisinde en büyük hizmeti yapmıştır, en gerçekçi sonuçları ortaya koymuştur.

Ömer Büyüka’yı tanıdığım zaman henüz Abhaz Derneği kurulmamıştı. İstanbul’da tek dernek vardı, bu derneğin fikir yapısının oluşmasında, kültürel çalışmaların gelişmesinde Ömer Büyüka’nın her zaman rolü çok olmuştur. Süreç içerisinde kendisi yalnız bu çalışma ve yazdığı kitaplarla kalmamış dernek yönetiminde aktif olarak da yönetim kurulu üyesi, divan başkanı ve onur kurulu üyesi olarak her zaman görev almıştır.

Benim bu tesbitlerimin yanında 1967 tarihinde askerlik yaparken hazırlamış olduğum 800’e yakın bir soru listesiyle Adige Xabze anketini sunmuş olduğıum insanlardan birisi de Ömer Büyüka idi. Ömer Büyüka’nın bu ankete verdiği cevapları kısa süre içerisinde Adige Kabz adı altında bir broşür olarak kendisi de yayınlamıştır. Maalesef bu broşür de bu anket çalışmaları da tutuklanmam sırasında el konularak bir daha iade edilmemiş ve yok edilmiştir.

Bütün bunların yanında Beygua Ömer insan olarak çok mutevazı ruhlu, sevgi dolu, bir çocuk gibi mutlulukla insanlara saygı ve sevgi ile davranan, insanları herhangi bir ayrım gözetmeden seven bir insandı. Kendisini ne zaman ziyaret etsek bizi saygıyla ile karşılar, yaşıtmışız gibi bizimle sohbet ederdi. Diğer taraftan sorulan sorulara da gayet samimi ve tevazu içinde cevap verirdi. Rahmetlinin ilk piyasaya çıkan Abhaz Mitolojisi Anaç mı ? kitabının yayınlandığı sırada ben dernek başkanı idim, orada tanık olduğum bir iki düşünceyi de buradı zikr etmek istiyorum. Kafkas halklarının değerlendirme yaptıkları konularda kendi bilgi düzeylerini ve çalışma koşullarını pek hesaba katmadan yapılan çalışmalara karşı pek de samimi ve uygun olmayan düşünceleri de rahatlıkla ileri sürebiliyorlardı, bu kitabın yayınlandığında isim vermek istemiyorum ama bu düşünceyi dile getiren şahıslara da şahit oldum. Hatta onlara tepki olsun diye daha ilk aşamada Rahmetli Ömer Büyüka’nın yayınladığı kitaptan 59 tanesini derneğimize satın aldım. Ömer Büyüka bizim muhtaç olduğumuz dilimizin, kültürümüzün ve kimliğimizin en önemlisi de aidiyet duygumuzun ortaya çıkmasında yardımı büyük olan ve her zaman muhtaç olduğumuz ve kendisine danıştığımız bir büyüğümüzdü.

Ayrıca  şunu da burada önemle vurgulamaka istiyorum, biz Mahinur hanımla daha evlenmeden önce Mahinur’un Ömer amca ile beraber çalışmaları ve araştırmaları başlamış ve devam ediyordu. Evlendikten sonra da bu ilişki sanki bir aile imişiz gibi devam etti bunun sonucu olarak Ömer amcalara yakın bir ev kiralamamız gerçekleşti. Ondan sonraki çalışmalarda ya Ömer amca bizde olur ya da Mahinur onlarda olurdu. Böyle devam etti. Bu günde Ömer Büyüka’nın eserlerinin gerek Türkiye’de gerekse Abhazya’da tanıtılması ve anlaşılması konusunda Mahinur’un çalışmalarına tanık olmaktayım.  Ben Rahmi Tuna olarak Ömer amcayı iz bırakan biri olarak tanımlıyor ve onun izinde özellikle Abhaz gençlerinin ve halkının yürümesini diliyerek kendisini rahmetle ve saygıyla anıyorum.

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
sedret derinbay (adarınba)-kayalar
680 gün önce
Rahmi Bey, eline kalemine sağlık. Her zaman saygıyla andığımız Ömer Büyüka amcamızı çok güzel anlattınız. Ben Adapazarı'ndaki evinde ziyaret ederken lise öğrencisi çocuktum. O araştırma notlarını tutuyordu ve bana yetişkin insanmışım gibi ilgili davranır benimle abhazca konuşurdu. Kendisini rahmetle anıyorum. Cennet mekanı olsun. Güzel paylaşımınız için sizlere de teşekkür ediyorum.
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
06:4008:1313:0515:2317:4519:11
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=