Lütfen bekleyin..
DOLAR
istanbul
23°
19 Haziran 2018, 11:17

Av. Rahmi Tuna

Günümüzde Kadına Şiddet ve Xabze

20 Şubat 2015, 22:19

Özgecan Aslan’ın feci şekilde katledilmesi toplumumuzun her kesiminde büyük bir infial uyandırmış ve yoğun protesto hareketlerine sebep olmuştur. Ben her şeyden önce kalan ailesine başsağlığı diliyor, bütün kadınlarımızın bir daha böyle adi cinayetlere kurban gitmemesini diliyorum.

Kadına şiddet kesinlikle kabul edilmemesi gereken kötü bir davranıştır ancak bu şiddeti kınamakla ve yürüyüşler yapmakla önlemenin pek de imkânı olduğuna inanamıyorum, nitekim Özgecan’ın katlinden bir gün bile geçmeden başka bir kadınımız daha şiddete kurban gitmiştir. Tepkileri saygıyla karşılıyorum ve daha fazla gösterilmesini de diliyorum ancak, şiddetin kaynağı ve sebepleri konusundaki düşüncelerimi de kısaca belirtmek istiyorum.

Bugün toplumumuza baktığımız zaman genellikle görülen durum şudur:

  1. Yönetici olan güçlü bir taraf, kendi çıkarlarını sürekli olarak ön planda tutmakta ve bunu engelleyebilecek faktörleri ortadan kaldırmaktadır. Bu durum her türlü ahlaksal ve inançsal değerlerin dile getirilse bile pratikte inanılırlığını kaybetme sonucunu doğurmaktadır. Kısaca gayri ahlaki durum yukarıdan aşağıya doğru her kesime yayılmaktadır.
  2. Çıkar ilişkisi ahlakın ve inancın yerine geçmiştir, varlığı iddia edilen birçok değer çıkar uğruna feda edilmektedir. Bunun yayılma sürecini ve yayılma alanını tespit etmek hiç de zor değildir. Günümüzde taraf olan aydınlarımızın tutumu, taraf olmayan yargı erkânının ve polisin başına gelenler, basının yanlı tutumu buna verilebilecek bazı örneklerdendir.
  3. Diğer taraftan “kadın erkeğin emanetidir, kadın eşittir, cennet kadınların ayağının altındadır, kadınlar kutsal varlığımızdır” gibi sloganı geçmeyen kavramlarla kadına şiddetin önlenmesine imkân yoktur. Kadını erkekten uzaklaştırarak, saklayarak, korkar hale getirerek bu şiddet sona ermez.

Benim inancıma göre, bu şiddetin sona ermesi için kadın ve erkeğin eşit olarak, birbirinden korkmadan ve çekinmeden, güven ilkesi etrafında paylaşımlarıyla daha kolay olacaktır. Ayrıca, cinsel farklılık nedeniyle bu insanların birbirlerine karşı nefis dediğimiz duygularla bir takım şeyleri duymaları her zaman mümkündür ancak, yaşam biçimi ve edindikleri kültürlerle bu duygulara karşı her iki tarafın da otokontrol erkine ulaşmaları gerektiği kanısındayım. Elbette ki cezai, idari ve koruyucu tedbirlerin alınması doğaldır ve faydalıdır da lakin ahlak çöküşü, çıkar egemenliği, taraftarlık kültürü arttıkça bu yaptırımların da fazla bir şey ifade edeceğine pek inanmıyorum.

Toplumsal yaptırım şeklinin şiddetin önlenmesinde aktif bir etkisi olacağına inanıyorum. Bunun için bu yazıda biraz Çerkes toplumunun kurallarını içeren Xabze normlarının konu hakkındaki özelliklerini dile getirmek istiyorum.

Xabze’ye göre kadın, yapılan araştırmaların tersine kocaya teslim edilmez, kocanın dâhil olduğu sülaleye teslim edilir. Hatta kadın için ödenen ve başlık parası dediğimiz de o kadının bedeni için ödenmez; hiçbir şekilde kadının bedeni parasal olarak değerlendirilmez. Ne var ki, süreç içerisinde dinin Kafkasya’da yayılması ve Osmanlı ilişkileri, bu klasik anlayışın terk edilmesine neden olmuştur. Xabze’ye göre erkek, kadınla olan ilişkisinde sadece kendi varlığıyla değil, dâhil olduğu soyunun varlığı, şerefi ve haysiyetiyle davranmak zorundadır.

Diğer taraftan Xabze’nin öngördüğü sisteme göre, kadınlarla erkekler hiçbir şekilde birbirinden ayrı olarak düşünülemez ve hayatı ortak bir eşitlik ve birliktelik duygusuyla paylaşırlar. Ne var ki, kadının cinsel özellikleri nedeniyle sahip olduğu bir takım fark ve üstünlükleri, Xabze tarafından kodlandırılmış ve uygulama alanına sokulmuştur. Dolayısıyla herhangi bir erkek, koca da olsa, Xabze’nin koyduğu bu normlardan uzak kalarak veya onları yok sayarak hareket edemez. Ayrıca, bu birliktelik ve beraber paylaşım vazgeçilmez bir şekilde güven ilkesine dayandığı için, bu ilke hiçbir şekilde ihlal edilemez. İhlal edilemediği gibi, bu birliktelik ve güven ilkesi dışarıdan dayatılmış şekilde değil, çocukluktan itibaren uygulamalı olarak, bir anlayış ve terbiye sistemi dâhilinde, tabir yerindeyse gençlerin ruhlarına enjekte edilir. Bu da yukarıda değindiğim otokontrol sisteminin oluşmasını doğuracak niteliktedir.

Bunların yanında bu ilkelere aykırı gidenin bir anlamda cezalandırılması öncelikle ailesinin tümünü, daha sonra da yaşadığı mahalle, köy ve toplumu ciddi şekilde ilgilendirir. Bu da bir korku sisteminden ziyade bir uyma zorunluluğunu doğurur.

Bunların yanında Xabze sisteminde bir özellikten daha bahsetmek istiyorum. Çerkes kültüründe bilindiği gibi akraba evliliği yoktur. Hatta beraber büyüdükleri komşu kızları ve mahallede yaşayan kızlarla bile evlenme oranı yok denilecek kadar azdır. Bu da bu insanların birliktelik ve güvenini doğuracağı gibi, birbirlerine karşı samimi bir duyguyla otokontrole girmelerini sağlayacaktır. Bütün bu nedenlerden ötürü Xabze sistemi şiddetin önlenmesinde önemli bir kurallar sistemini içerir mahiyettedir.

Sonuç olarak temennimi şöyle özetleyebilirim. Kadına gösterilen saygı slogansal bir yapıdan ileri gidilerek, hayatın akışı içerisinde uygulamalı olarak ve kadının özelliklerinden doğan bir anlayışla gösterilmesi gerekir. Bu saygının da sadece sözle değil, daha küçük yaşlardan itibaren bir terbiye sistemi ve anlayışı içerisinde verilmesi ve buna uygun bir yaşam biçiminin kazandırılması faydalı olacaktır. Ne var ki, daha önce de belirttiğim gibi toplumun yapısında çıkar ilişkilerinin sınır tanımazlığı, her türlü ahlaki ve manevi değerlerin slogan olarak kullanılmasına rağmen çıkarlara alet edilmesi, aydın insanlarımızın kendi çıkarlarıyla hareket etmesi yerine, herkesin toplumun çıkarları ve gerçeklerle bağlı olarak davranış içerisinde bulunmasıyla bu şiddetin azalabileceğine inanıyorum.

Özgecan ve şiddetten ölen tüm kadınların ailelerine başsağlığı dilerim, Allah’tan da kendilerinin güzel bir mekâna kavuşturulmasını temenni ederim.

Tuma Rahmi TUNA 

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=