Lütfen bekleyin..
DOLAR
istanbul
19°
15 Ekim 2018, 12:34

Erol Kılıç Kutalıa

ABHAZYA TRANSİT DEMİRYOLUNUN ÖNEMİ

20 Şubat 2013, 15:51

Erol Kılıç Kutalia

 

 

Abhazya demiryolları, Gürcüstanda iktidar değişimi ile tekrar gündeme geldi. İvanaşvili iktidarı Rusya ilişkilerinin düzeltilmesi ve buna ticari ilşkilerinin birinci etaba alınarak yapılması için çalışmalar yürütürken arkasına Ermenistan’ı da alması Sakaşvili ve partisini endişelere sevk etti. Sakaşvili Rusya ile ilişkilerinin düzeltilmesini engellemeye çalışıyor. Abhazya demiryollarının açılması Rusya-Abhazya-Gürcistan -Ermenistan bağlantısının kurulması Batum ve Poti limanlarının mevcut potansiyelini azaltacağını savunmakta. Öte yandan İvanaşvili zaten Kars-Tiflis-Bakü demiryolu hattının inşa edilmesini kabul etmekle Gürcistan’ın Batum ve Poti limanlarının mevcut potansiyelleri azaltıldı diye savunma yapmaktadır.

 

Abhazya demiryolları sadece ekonomik değil jeopolitik ve stratejik büyük öneme haizdir. Jeopolitik ve stratejik önemi dolaysıyla sadece bu dört ülke ile değil Türkiye, Azerbaycan ve İran da bu konuyu yakından takip etmektedirler.

 

Sakaşvili, Abhazya demiryoluna öteden beri karşı olduğu zaten önceki yıllardan beri bilinmekteydi. Demiryollarının restorasyonu için gelen Rusya demiryolu askerlerine ulusal ve uluslararası düzeyde bir tepki göstermişti. Mevcut demiryolu Soçi’den Suhum ve Ocamçıra’ya kadar bakımı yapılmış durumda. Demiryolunun Gürcistan bağlantısı olan ingur demiryolu köprüsü 1992 yılında Abhaz güçleri kendilerini savunma amacı ile bombalayıp bağlantı kesilmişti.

 

SSCB  döneminde Moskova -Erivan demiryolu hattı gerek yük gerek yolcu nakliyatında büyük öneme haizdi.Bu hattı kullanıp gelen Ermenistan vatandaşları tatillerini Abhazyada geçiriyordu.Yine bu hat Türkiye ile demiryolu bağlantısı sağlıyordu.Haftada bir gün Kars'tan kalkan tren Akyaka sınır kapısına gelir buradan yolcular Gümrüde Erivan’dan gelip Moskova’ya giden trene aktarma yaparak yolculuklarına devam ederlerdi.Bu hattı Türkiye vatandaşları yanında Lübnan,Suriye ve Irak vatandaşları da kullanırdı.

 

Karabağ problemi nedeni ile bu hat yaklaşık yirmi yıldır Azerbaycan’a destek amacı ile kapatılmış durumda ve Ermenistan’ı devre dışı bırakacak Kars-Tiflis-Bakü demiryolu hattı işleme sokuldu.Kars-Tiflis hattı 125 kilometre olup bu hattın toplam finansmanı 600 milyon dolar  cıvarında.92,5 kilometresi Türkiye’ye 32.5 kilometresi Gürcüstana ait.Türkiye 400 milyon dolar ödeyecek buna karşılık Gürcistan 200 milyon dolar ödeyecek ama Gürcüstanın bu konuda yabancı finansman sağlamakta oldukça zorlandığı biliniyor. Tabi bu hat Ermenistan ve onun stratejik mütefekki İranda bir takım kaygılar yaratmakta. Ambargo altında olan Ermenistan ve İran stratejik ortak olması doğal karşılanmakta. Ermenistan, ithalatının büyük bir kısmını Rusya’nın hazar denizindeki Astrahan limanından, İran’ın Enzeli limanına yapmakta, mallar  oradan Tebriz’e aktarılmakta buradan da Erivan ulaştırılmaktadır.Bu durum hem zaman kaybı yaratmakta hem de navlun giderlerini önemli arttırmaktadır.

 

Ermenistan’ın dış ticaret hacmi yaklaşık 5 milyar dolar civarında olup Rusya ile ticareti 330 milyon dolar cıvarındadır. Rusya Ermenistan’a enerji, askeri teçhizat, teknoloji ihraç ederken Ermenistan’da en büyük dış yatırım yapan ülke durumundadır. Rusya Ermenistan’dan başta alüminyum, şarap ve konyak ile kıymetli taşlar ithal etmektedir. Ermenistan’ın bankacılık sistemi içinde Rus bankaların payı % 40, sigortacılık sektöründe payı ise  % 60 civarındadır.

 

Dış ticaret hacminde ilginç olan Ermenistan Rusya ile 330 milyon dolar olan hacmidir. Rusya Gürcistan’a ambargo uyguluyor ancak Gürcistan Rusya ile olan dış ticaret hacmi Ermenistan’dan daha fazladır.

 

Abhazya’nın dış ticaret hacmi 2012 yılında 550 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir

 

Abhazya demiryollarının tekrar devreye girmesi ile Astrahan-Enzeli-Tebriz hattı, yapılmakta olan Kars-Tiflis-Bakü demiryolları ve Batum, Poti limanları etkilenecektir.

 

Tiflis Devlet Üniversitesi öğretim üyelerinden Abhaz asıllı profesör Emzar  Jergeniya verdiği bir beyanatta '' Ankara’nın Abhazya transit demiryolunun tekrar açılmasına kaygı duymaz'' şeklindeki açıklamasına biz katılmıyoruz çünkü bu hat Ermenistan’ı dünya ile tekrar entegrasyonunu sağlayacaktır buda Azerbaycan ve onun doğal mütefekki Türkiye’nin pek işine gelmiyecektir. Nitekim bu konuda Türkiye basınında yazılar yayınlanmaya başladı bile.

 

Batı dünyasının ablukası altında olan Iran Abhazya demiryolunun açılması ile partneri Rusya ile ilişkileri biraz daha ivme kazanacaktır.

 

Rusya Federasyonun 102.askeri üstü bilindiği gibi Ermenistan’dadır ayrıca Türkiye-Ermenistan, Ermenistan-İran sınır koruması Rus ve ermeni askeri güçleri tarafından sağlanmaktadır. Rus askerlerinin lojistik ihtiyaçlarının karşılanması Abhazya demiryolunu açılması halinde daha kolay ve daha ucuz sağlanacaktır.

 

Daha önce belirtiğimiz gibi Abhazya demiryolu sadece ekonomik değil, jeopolitik ve stratejik özelliğe sahiptir. Abhazya yönetimi demiryolunu açılması durumunu artı ve eksi olarak düşünmek zorundadır. Saldırmazlık anlaşmasını 20 yıldır imzalamayan Gürcistan bu hattın açılmasını isterken bu durum iyice düşünülmelidir. Bağımsızlığın olmazsa olmazlarından biride sınır kontrolleridir. Gelen trenler Abhazya’ya girişlerinde kontrol Abhazya tarafından yapılmalıdır. Yaklaşık 250 kilometrelik Abhazya topraklarından geçen demiryolunda katarları çeken lokomotifler Abhazya’ya ait lokomotifler vasıtası ile yapılmalı taraflarda bunun bedelini ödemelidir. Bunun yanında Suhum limanına gelecek Ermenistan ve İran mallarının gemilerden boşaltılıp depolanmasına ve demir yolu ile nakline Gürcistan’ın karşı çıkması engellenmelidir.

 

Abhazya transit demiryollunun açılması halinde yolcu ve yük nakliyatında hangi belgeler geçerli olacak, bu belgeler kimler tarafından keşide edilecek, kimler tarafından kontrol edilecek buda tartışmanın ayrı ve önemli bir boyutu olacakdır. Burada yatan tuzağa da özellikle dikkat edilmelidir.

 

Abhazya demiryollunun açılması Abhazya’nın istihdamına katkısı olacaktır. Ancak Gürcistan saldırmazlık anlaşması imzalamadan Abhazya Gürcistan’la yolcu nakliyatına evet dememelidir.

 

Denizi olmayan Ermenistan vatandaşları için demiryolunun tekrar açılması ile Abhazya nın turizm gelirlerinde önemli artışlar sağlayacağı da bir gerçektir.

 

Unutmayalım, ağustos 2008 tarihinden önce Sakaşvili yönetimi Gürcistan halkına hayal pompalarken Gürcistan’ın tüm televizyon kanallarından yaptığı propagandayı hatırlayalım:

 

Batum’dan gemi, Tiflis’ten i trenle ve hava yolu ile diğer yörelerden ise otobüs, otomobil,bisiklet ve motosikletle Suhum’a  gitmek için gürcüler yola çıkıyordu.Bu bir  propaganda filmiydi ama bu hayal hala bitmiş değil.

 

Günümüz dünyasında savaşlarda zor,barışlarda daha zor.Hele bu barış Kafkasya ise daha da zor çünkü bu coğrafyada barışa çivi sokanlar o kadar çok ki .Her barış isteği altında emperyal bir istek yatmakta.

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları
1869 gün önce
1938 gün önce
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=