Lütfen bekleyin..
DOLAR
istanbul
18°
25 Nisan 2018, 09:30


Bigua Omar’ı Tanımak!

02 Şubat 2016, 18:25

Toplumları; kültürleri ayakta tutan Omar gibi insanları anlamak zaman alabiliyor. Ancak, geç de olsa bu tür 'büyük' insanlar sayesinde yitip gitmekte olan kültürler yeniden kazanılabiliyor ve Omar diasporamızda 'kültür;dilimizin' anlaşılabilmesinin en büyüğü'dür.

Sufizm'de bir deyiş vardır; "bir kişiye O'na fazla gelecek; anlamakta- yorumlamakta sıkıntı çekeceği onu zora sokacak-yakacak bilgi verme, felaketine yol açabilirsin".

Türkiye'de parmakla sayılabilecek kişiler hariç benim de dahil olduğum yüzler belki de binlerce kişi için Beygua Omar'ı anlamak , yaptığı kültürel çalışmaların önemini kavramak mümkün değildi çünkü Omar'ın vermeye-anlatmaya çalıştığı Apsuwa kültürünün eskiliği-derinliğini anlayabilecek entellektüel seviyemiz yoktu. O'nu anlamaya çalışmak bizi Sufilerin deyimiyle 'yakabilir'di. Bizler de kolay yolu seçtik ve onun verdiği bilgileri 'hayal mahsulü, rüya görüyor' diye kolaycılığa kaçtık ve kendimizi 'yanmak'dan koruma zırhına büründüğümüzü düşündük, ta ki neredeyse vefatına yakın senelere kadar.

Kültürümüz-dilimizi seviyorduk ama Omar'ın anlatmaya çalıştığı kültürel derinliği kavrayamadığımız için; 'evet biz de dikkate değer bir kültür var ama bu kadarı'da abartı' diye düşünmüş olsak gerek.

Ben Omar'dan önce çocuklarını tanıdım. Doğduğum köy olan'Reşitbey' köyünde okul yoktu,  okula gitme yaşım gelince yürüyerek 25 dakika mesafede olan Annemin köyü Kayalar köyünde ki ilk okula yazdırdılar beni. Okulumuzun geniş bir bahçesi vardı; ders aralarında bahçede oyunlar oynardık, Okulun hemen karşısında Kurçia Huseyin amcanın evi vardı. Bazı devrelerde O'nun bahçesinde sarı-kızıl kıvırcık saçlı, güzel giyimli çocuklar görürdük, iki oğlan bir kız; saç şekilleri giyimleri ile bize uzaydan gelmiş gibi gelirlerdi.

Sonra ki zamanlarda bu çocukların Beygua Omar'ın çocukları olduğunu, Omar'ın orman mühendisi olduğunu, annelerinin kurçia olduğunu öğrendik.

Seneler geçti, duyduk ki Omar Apsua kültürü-dili konusunda çalışmalar yapıyor kitaplar yazıyormuş. Artık şehirde eğitimimizi tamamlamaya çalışıyorduk, aile büyüklerimiz Omar'ın kitaplarından almışlardı ama yukarıda değindiğim gibi

Ben ve benim gibilerin anlaması mümkün olamıyordu. Ancak, giderek kültürümüz ve dilimizin önemi konusunda bilinçlenmeye de başladık; düşünmeye, sorular sormaya, cevaplar bulmaya çalışıyorduk. Bu yıllarda her ne kadar kitapları'nda öne sürmeye çalıştığı düşünceleri yeteri kadar kavrayamıyorsak da, bize nazaran kültürümüz konusunda daha bilinçlenmiş arkadaş ve büyüklerimiz Omar'ın önemli biri olduğunu bize anlatmaya çalıştılar ve Omar ile daha fazla ilgilenmeye başladık.

İlk okul bitinceye kadar köyde yaşadığımız, büyüklerimiz ile büyüdüğümüz için Abazaca'yı öğrenmiştik. İlk okula başladığımda Abazaca ve Türkçeyi eşit düzeyde konuşuyordum; orta okul ve sonrasında ki eğitim devremde Ana dilim Abazaca'yı hiç kaybetmedim. Bizden birine rastladığımda mutlaka Abazaca  konuşuyordum hatta bu yüzden konuştuğum arkadaşlar benimle dalga geçiyorlardı; 'ne işine yarayacak ki hala Abazaca konuşmaya çalışıyorsun' diyorlardı. 1960'lı yılların sonuna doğru abim Fransa'dan plaklar alıp getirdi; dinlediğimizde çılgına dönmüştük; şarkılar Abazaca idi ve biz şarkı sözlerini anlayabiliyorduk. Motivasyonumuz arttı ve kültürümüzü; Ana dilimizi daha da sevmeye derinine anlama ve yorumlamaya gayret etmeye başladık.

1968 yılında fuar ziyareti için bazı Avrupa ülkelerine gitmeye başladık. Bu ülkelerde karşılaştığımız insanlardan bazıları 'siz kimsiniz, nerelisiniz' diye sorardı, biz de 'Türküz, Türkiyeden geldik' diye cevaplıyorduk. Onlar 'olamaz, siz Türk değilsiniz' deyince, 'haa biz esasında kuzey Kafkasya kökenliyiz; abazayız' deyince, çok önemli bir kişi görmüşler gibi sevinç ve hayretle bizimle ilgilenirler, ne kadar önemli bir kültürümüz olduğunu anlatırlardı, bizde çok gururlanırdık.

1980'li yıllarının ortalarında Kafkas Abhazya Kültür Derneğinin başkanı seçtiler beni. O yıllarda Omar gibi büyüklerimiz ile tanışmak, konuşmak şansına eriştik. Omar'ın anlatımlarını dinledikçe O'nun düşüncelerinin, bir zamanlar düşündüğümüz gibi 'hayal' olmadığını kavradık.

Birgün düşünürken Abazaca hece ve sözcüklerin anlamları dikkatimi çekti: cümleyi tamalayan her hecenin ne kadar anlamlı, ne kadar doğa-yaşamın içinden geldiğini fark ettim.

Örneğin, ,gu-la; gula, gu-rxe; gurxera, gu-pxa; gupxara gibi. Aynı zamanda, heceden cümleye türemenin 'aritmetiksel' olduğunu da fark edince hiç şüphem kalmadı; Omar'ın kültürümüz; dilimiz için söylediği her şey gerçektir.

Toplumları; kültürleri ayakta tutan Omar gibi insanları anlamak zaman alabiliyor. Ancak, geç de olsa bu tür 'büyük' insanlar sayesinde yitip gitmekte olan kültürler yeniden kazanılabiliyor ve Omar diasporamızda  'kültür;dilimizin' anlaşılabilmesinin en büyüğü'dür. Kendimi çok şanslı sayıyorum; geç de olsa Omar'ı tanımak, düşüncelerini kendi ağzından dinlemek onuruna eriştim. Şimdi ben de yaşlılık basamaklarını saymaktayım, bu günlerimin mutlu geçmesinin en önde mimarı Omar'dır.

O'nun ismi, eserleri ölümsüzdür, aziz ruhu şad olsun.

Atay Chushba

 

 

EDİTÖR'den

Abhazya 2016'yı Beygua Ömer Yılı ilan etti. Her ne sebeple olursa olsun bugün Rahmetle andığımız Beygua Ömer'le bir şekilde birlikte olmuş, onu kitaplarının dışında bire bir tanıma şansı bulanlardan değerli büyüklerimizin, arkadaşlarımızın kaleme aldığı yazıları sizlerle buluşturma şansı yakalayan biri olarak bende kendimi şanslı buluyorum. Teşekkürler Atay Chushba

Abhaz Haber

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
KONUK YAZARLAR Kategorisindeki Diğer Haberler
“Her sülale kendini nasıl tek kişi katılımıyla temsil ederse, her yerleşim ..
Keşki Ömer Beyi (bana göre) yanlış kişiler üzerinden tanımamış olsaydım, Bi..
Kafkas halklarının tarihin derinlerine gittikçe, dillerini irdeledikçe aynı..
Sosyal medyanın çukurlarında kaybolacağına olan inancımdan dolayı yazarın k..
Bizim geleneğimizde kucaklaşmak vardır ama (bu birbirine çok yakın olanlar ..
Tabii 150 yıl önce terk edilen vatanı " ta yüreğinde anavatanın olarak..
nakliyat
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=