Lütfen bekleyin..
DOLAR
istanbul
19°
15 Ekim 2018, 16:50


ULUSLARARASI ABHAZ – ADİGE GENÇLİK BİRLİĞİ TÜRKİYE’YE GELİYOR.

21 Şubat 2013, 15:29

Birlik kendilerini:Uluslararasi Abhaz Adige Genclik BirligiЖәларбжьаратәи аҧсуааи адыгааи аҿар рeидгылаМеждународный абхазо-адыгский союз молодежиInternational Abkhazian-Adygean Youth Union Şeklinde isimlendirmektedir

22. Şubat 2013 tarihinde İstanbul’a gelecek olan Birlik üyeleri çeşitli temaslarda bulunmak üzere Türkiye’ye geliyorlar.

Astamur Logua, Vitaly Bigvava, Astamur Bagateliya, Levent Djadır’dan oluşan heyetin Türkiye’ye geliş amacını “ Türkiye diasporası ile tanışmak, ortak çalışma toplantısı düzenleyerek, çalışmalar yapmak ve projeler üretmek. Fikir alış verişinde bulunmak.  Tamamlanmış ve Abhazya’ da yürütülmekte olan projeler hakkında bilgi vermek. Türkiye diasporasının desteğini istemek” olarak açıklamışlardır.

Abhaz-Adige Gençlik Birliği bünyesinde Abhazya' dan, Karacay-Çerkes' ten,  Kabardey-Balkar' dan Adigey' den, Suriye' den ve Türkiye' den gençler bulunmaktadır.

Birlik kendilerini:

Uluslararasi Abhaz Adige Genclik Birligi

Жәларбжьаратәи аҧсуааи адыгааи аҿар рeидгыла

Международный абхазо-адыгский союз молодежи

International Abkhazian-Adygean Youth Union Şeklinde isimlendirmektedir.

Birlik 2012 yılının son aylarında kuruldu. Kendisine tarihten gelen Abhaz-Adige kardeşliğini unutturmamayı ve bu uğurda kültürel faaliyetlerde bulunmayı amaç edinmiştir.

Dernek bünyesinde Abhazya' dan Karacay-Çerkes' ten Kabardey-Balkar' dan Adigey' den Suriye' den ve Türkiye' den gençler bulunmaktadır.

Birlik gençleri geçtiğimiz aylarda Çerkessk'e ve Nalçik'e ziyarette bulunmuş ordaki çocuklara Abhazya' dan mandalina ve portakal götürmüştür. Oradaki gençlerle tanışılmış ve ortak çalışma toplantıları düzenlenmiştir.

Şuan Abhazya' da Ocamçıra bölgesinde iki köyde küçük şavaş müzeleri oluşturmak üzere çalışmalar yürütmektedir.

Çerkesk ve Nalçik ziyaretleri bölge televizyonları tarafından haber yapıldı. Haberler aşağıdaki linklerden izlenebilir.

https://www.youtube.com/watch?v=LlZoCViiVJA

https://www.youtube.com/watch?v=ywkSQtobwWg

http://volonterkbr.ru/kbr-vstrechaet-gostej-iz-abxazii/

Birliğin adresi ve iletişim bilgileri;

384900,Республика Абхазия, г. Сухум, ул. Апсилаа, 4

Tel: +7(940) 999-09-01

e-mail:maacm@yandex.com

 

 

 

abhazhaber@abhazhaber.com

  • Bu haberi paylaşın:
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yılmaz Özcan
302 gün önce
.
. HA T’EW
.
Mi ts’egyique guibqhary,
Widzxem g’aaqhadaxery.
“Duneeyir ziqhadaxery,
Zepilhiw zericar haras weey! (2)”
.
Mi sy chh’atsiqhuecxuery,
T’uwe zeguezoxiry.
“Wy maq zexezmixiwre,
Maxuer g’uedijinu p’ere weey?!. (2)”
.
Mi sy vaqa ts’ig’uiry,
Polhedaqa mac’ere.
“We wy lhaqhuiniqhary,
Se g’izomac’ek’ir sy pse weey! (2)”
.
Mi se sy werediry
Yiqhue g’ask’e jif-a fe!
“Ha t’ew fe g’ifxuezeme,
Syguir xef-uiw jeef-ans marje weey! (4)”
.
. Yi vyde-o qayitir: Charles Manfrit – 2016 Qha.
.
.
HA T’EW Weredim yi Tirkuibzer
.
Şu güzel ovaları,
Bitkiler güzelleştiriyor.
Dünyayı güzelleştiren,
Sevgililerin evlenmesidir!
.
Kalın gür saçlarımı,
İkiye ayırıyorum.
Sesini duymadan
Gün gene bitecek mi?!.
.
Benim küçük terliklerim,
Düşük topuklu ya.
Seni çok fazla sevmek,
Bana az geliyor canım!
.
Bu benim şarkımı,
Sırası geldikçe söyleyin!
Eğer o size rastlarsa,
Kalbimi katarak ona söylersiniz dostlarım!
.
.
.
. XASE

.
Zek’e qaaruxer ya mac’es,
Zek’e mig’uate ya uexu...
Haras ya nepsxer yalhec’iw
Guimac’e c’exhuxer pselhexu.
.
Yit’aney xax-am ya guiqha
Muradimy, har guape pchoxhu.
Teezicefiny ya lhaqhue
Habixem yadibolhaqhu:
.
Har, zerachap’irs habixem
Ya guic’em hanedelhxuibzer.
Har, zeraxetirs habixem
Yigyiry ya Adighepser...
.
. BYTSU Anatole
.
Yılmaz Özcan
302 gün önce
.
DY ADIGHE TS’IXUIBZICXUE MAXUEM YIC’A PSELHEK’ER!..

Adighe Cuweeyxer 21.05.1994 maxuem cheejhexem chiqhue, dy Adighe
Ts’ixuibzicxue Maxuem Adighebze qaabzek’e yic’a pselhek’er miras:
….
Habi nemic’iw… “Psexer guif’ew” ja-ar! “Psexer psewiw” ja-ar! Dy hane –
hadexem ya psexer nobe meguif’exe!.. G’iddoguif’exe, “Fizeriqhuetijaxere?!.”
ja-ary! Harasy, dery dadeguif’ew, nobe hapxuedew g’adivqha-at! Dy binxery,
dy ts’ig’uxer haras!..
Nag’ue – g’aag’uexem ya qhoguir zeridqhuiviry; “haxem ya qoguir nexuiw,
haxem ya qhoguir daxew!” Th’am solhe-u!.. Harasy, wygu qhag’uedin xueey-
am! Fyguir g’af-at!.. Fy bzer g’af-at!.. Fy lhabjher g’af-at!.. Th’am fyqhapsew!..
21.05.1994 Nalts’ig’u


DY TS’IXUIBZICXUEM G’IDJY-AAXER C’EXIW DQHAZEC’EN XUEEYS!

“Adighe Jilew” dig’anejifin chh’ak’e; Adighe Ts’ixuibzicxue Maxuem g’ize-
ridjy-aam xuedew, Adighexem dyguxer g’at-atin xueeys, Adighebzer g’at-atin
xueeys, dy c’ebler g’at-atin xueeys! Haxer; kuediw dip’ac’ew, c’exiw dqhaze-
c’en xueeys!.. 07.12.2017 YEMUZ Yilmez
.
Yılmaz Özcan
307 gün önce
Dy jile txik’e system zaque “Adighe Txik’er” zeedmih’ame, jile nesip’exer dy-aw
zerijilek’e dizedemilajheme; c’ih’ pej dy-ajin-am, pejiwe ts’ixuifey g’idaplhin-am!..
.
. SY BZEW SY ADIGHEBZE
.
Chi-as, ja-aw dy bzer mainences.
Chi-as, ja-aw dy bzer quileeyinces.
Bezer uexuk’e mixhuiwe neqhuec’ guerxem
Ya chh’am wy-abenir g’eemizeqhs.
.
Har jizi-am, haxer zy jhe yeziqhag’uim,
Yi hane bidzicer yeec’ h’arem!
Zy bzer neqhuec’ bzek’e zixhuejim,
Sit yimixhuejinu g’ixuenen?!.
.
Txidem; yi g’eejheqhuem, dy Adigher
Psih’aalhaxuew guibqham yirypxhaas.
Kuedir zeripsalher Iarapibzes.
Nexhibejs Tirkuibzem yilhexhaar.
.
Chi-as Yngyilyzimy Fransiziwy f’ek’a
Har zimic’ej sixuezas.
Ye Tirkuibzer yi hanedelhxuibzew zilhitej
Adighey seepselhas.
.
Saf’ena-am haxem, saghyya-am.
Sygu yac’eqhuiw ya ar squizijas.
Xexes lhepq zy xeku zif’eg’uedaxem,
Sinechxheeyiw ya c’ib syplhejas!..
.
Sit yac’en habixem, sit ya maxue!?.
Sitiry ya pchedeeyiwe nexu g’ak’in!
Qhaac’e zef’emih’am yi qharybxem,
Txibzey, bzey sitk’e yagu g’ak’in...
.
Txibzer yi teep’enime bzer mexuabe,
Bzem zeecec’, xuytiw zeewquedyy.
Txibzer pe-ac’ame, bzer mel’ejir!
Guir bqhademih’ajiw har medyyir...
.
Se sixueey-am l’eniw, sy bzer nobe.
Se sixueey-am l’eniw, har pchedeey.
Sy bze daxers, syguir ziqhaxuaber.
Sipxuireexhu quirmen we, sy bzew sy duneey!
.
Bzewe chi-am pc’ecxue yaxuefaches.
Bzewe kued yic’eniw xety xueeys.
Hawe zi bzes, syguim g’idewibzer.
Sipxuireexhu quirmen we, sy bzew sy duneey!
.
. YELHMES Awladyn
.
.
G’IVOGE UACHH’AMAXUE
.
Sy kuec’im yisa sy binxer
Fic’epxhuew dene fig’uat?!.
Sy bqham g’ic’ejiw psi werxer
Bidzice fxuesc’iw fisp’at!
.
Sy zaque guibqham sig’yvnew
Chh’a fy xeku lhap’er fibghinat?
“Wy xeku pxhuimeniw wicinew,”
Hapxuede xabze fxelhat?!.
.
Yigyi psi werxer sy nepsiw
Fe binxem chh’ak’e g’ojex!
Txhuaw sy chh’ar fer chh’ak’e wesiw
Fe fig’aslhixhuew soplhix!
.
Zem yiniw sy pcher xizociry
Xim hadiric’k’e siflhoxhu!
Fizmilhaqhuijiw sizeciw
Fe sifc’ebeghiw jhi soxhu.
.
Fe fizdyk’awe xeku daxer
Nurir chh’achyxiw qhaqhaas.
Chit-s cheh’ar yinxew fy lhaxer
F’iqhuem har xesiw beqhuaw.
.
Adighe lhepqiw sy binxer
Dene lhenique apxhua?!.
Fig’ixueg’uejit sy apl’em,
Zew t’isijins sygu beghar!..
.
. BALHQAR Fowset
.
.
GUIMQAALE WEREDIR
.
WEZI Muratk’e zeger marje!
C’ale f’its’e queqhu-a woy?!.
Ci qhuirim teesiry woy marje!
Qhuise pxuexhuin-a woy?!.
.
Wy ci pexuijhiry woy marje!
Zeripxec’ibqhue woy!
Guimqaale guibqhamy woy marje!
Murat chozawe woy!
.
We wy nibjheqhuxery woy marje!
G’izeroqhaachte woy!
C’ilher g’amichtewre woy marje!
Murat g’achten-am woy!
.
Teet prystafiry woy marje!
Murat k’elhopxhue woy!
Bghi pxhuante bidemy woy marje!
Murat doh’ajir woy!
.
We mequmecic’exem woy marje!
Vi c’oqhac’ejire woy?!.
“We wy jaqhueqhuxery woy marje!
Jeeyimy g’ipxuosk’er woy! (2)”
.
.
BLEDQHAK’A QHAM DIXEPLHEJIW YI H’EESEPIR, YI KRITIKYIR TC’IJIN XUEEYS!..
.
“Chiqhue Maxuem,” weramxem sloganxer g’ichidmik’yyxew, Adighe Chiqhuek’ek’e
dichichiqhuen xueeys! Dichiqhuenim g’ipitiw bledqhak’a zi qham f’iwe dixeplhejiwe,
har dawere bledqhak’amy habi yi h’eesepir, yi kritikyir tc’ijin xueeys. Dqhazec’efare
dimiqhazec’efare dy jile uexuiqhuexem daxeplhejiwe, dimiqhazec’efa uexuiqhuexer
c’edmiqhazec’efaxem ya sebepxer g’adqhuetiw, haxem ya uexu c’ik’exer revyzyon
tc’ijin xueeys!.. 16.09.2017 YEMUZ Yilmez
.
.
. ADIGHE NIBJHIC’EXEM DINIFCHOGUIQHUIR!..
.
. Duneeyim teet bzexem psoguemy diyalekyt kued ya-as. Hawe “Jile (Myllet)”
xhuijifa lhepqxer; ya bzexem ya diyalekyt zerizxemk’e zeguiri-uejif lhepqxers.
Zeguiri-uexew “zi” xhuijif lhepqxers, “Jile (Myllet)” xhuijifxer! Har zimiqhazec’ef
lhepqxer; habixem sity jira-a, neqhuec’ lhepqxem xotg’uih’ijxer!.. Habi g’ynemi-
c’awe zi lhepqir “Jile (Myllet)” xhuijifin chh’ak’e ha lhepqim; alternatyfincewe zi
jile txik’e system zaque yi-awe ha yi jile txik’e system zaquer zeryh’an xueeys,
har “jile xuyt” g’axhuijifin chh’ak’e!.. “Jile (Myllet)” mixhuijifa lhepqir, xeg’uedeji-
niqham g’eelijifinu-am! Haxer zaxuew g’idguirimi-uew, Adighexer “Jile (Myllet)”
dixhuijifinu-am! Adighe Txibze Cexydxem yalhxer xepchaw g’axhuiw witikuim
g’yh’aa alternatyfince dy jile txik’e system zaque “Adighe Txik’er,” Adighexem
zerijilek’e g’aatchtew zeeth’awe dixueejhen, dip’ac’ewe Adighe Kuiltur daxer
habik’e ttxijin, alternatyfince ha dy jile txik’e system zaquemk’e dy winexemre
dy yegyap’e wineeyxemre, dy sabyyxemre dy nibjhic’exemre, Adighebzemre
Adighe Kuilturimre chadqhaagewe chadqhac’en xueey g’oxhuir. Harasy fe dy
Adighe Nibjhic’exem; “Adighe Txik’er” wibqhuawe g’azi-uate ha dy txiqhaxem
fixeplhew “Adighe Txik’er” c’exiwe zevqhac’en, har, dy ts’ixuiw xhuam psomy
psinc’e didewe yavqhac’en xueey g’oxhuir. Alternatyfince dy jile txik’e system
zaque dy “Adighe Txik’er” Adighe Nibjhic’exem c’exiw zeefh’awe fixueejheme,
fy wered, fy wisexer habik’e ftxiwe haxem ya meqaamexemk’e fag’eegexeme,
“Adighe Txik’er” zeefh’awe Adighe Kuilturim fiteelejhih’ime, sitiry ha txik’emk’e
ftxiwre Adighebzemy firylajheme; Adighebzemre Adighe Kuilturimre duneeyir
chitixu xexhuexewre psewifinuxes!.. Fe dy nibjhic’exem hapxuedew h’areket
fc’ime, Adighexer xeg’uedejiniqham dig’eelifinus! Adighe Nibjhic’exem; ha dy
jile uexuiqhuexer fimiqhaguivew c’exiw vqhazec’enuxewe dinifchoguiqhuir!..
.
. ADIGHEXEM C’EXIW GUI ZILHITTEN XUEEYXER:
. Adighebzer t-ac’ek’ime, har, dy xekuir zerit-ac’ek’am nexhire kuedk’e nexh
eey xhuinus!.. Dy jaqhueqhuxem Adighebzer yaquiteniwe, yaqhag’uediniwe
ya wijh zerytxer zichidqhaqhuipchen xueey-am! Habi g’ynemic’awe diziqha-
guivexer, xamexem ya de-apiqueqhu zerixhuxer zichidqhaqhuipchen xueey-
am! Adighe Jilewe dig’izerinejifinim pejiwe dixueeyiwe chitime; dy jile txik’e
system zaque g’axhu "Adighe Txik'er" zerijilek’e zeeth'an zerixueeyir zichid-
qhaqhuipchen xueey-am! Adighexem; alternatyfince dy jile txik’e system za-
que “Adighe Txik’er” daxemk’e dy weredxer ttxiwre haxem ya meqaame da-
xexemk’e dag’eegeme, zy axer g’itteelh jilexem ya bzequitexem Adighebze
daxer yaqhal’efin-am! Adighebzer g’uexu nexh daxe g’axhuiwre, xexhuewre
psewifins! Adighebzer c’eniqhabze g’adqhaxuime; Adighexem c’eniqhaxem-
k’ey, eekonomyyk’ey c’exiw zig’adiwijhijifins!.. 17.10.2017 YEMUZ Yilmez
.
.
. SİZ ADIGE GENÇLERİ’MİZE GÜVENİYORUZ!..
.
. Dünyadaki bütün dillerin çok sayıda diyalektleri vardır. Milletleşebilmiş olan
toplumlar; tüm diyalektlerini muhafaza etmekle beraber, farklı diyalekttekilerin
anlaşabilmesi için bir diyalektte uzlaşıp onunla anlaşabilen toplumlardır. Onla-
rın yazıları alternatifsiz ve milli olup, asla “dayatma yazısı” kullanmazlar!..
. Adıge Yazı Dili Şehitleri’nin kanları ile de yoğurularak oluşan, alternatifsiz
ve milli tek yazı sistemimiz olan “Adıge Yazısı (Adighe Txik’er);” ilgili kitapları-
mızda ve cerkes.net sitesindeki yazılarımızda ayrıntılı olarak anlatılmıştır. O
yazılarımızın kopyalarını arşivlerinizde muhafaza ederek e-mail adreslerini öğ-
rendiğiniz Adıgeler’e iletirseniz ve sorusu olanların sorularını yanıtlayarak o
yazılarımızın içeriklerini Adıgeler’e öğretirseniz, önemli bir milli sorunumuzun
en güzel şekilde çözüme ulaşmasına önemli bir katkıda bulunmuş olursunuz!
(Bize e-mail adreslerini bildiren Adıgeler’e, o yazıları adreslerine iletiyoruz).
. Siz Adıge Gençleri’miz; o yazıları hemen inceleyip “Adıge Yazısı”nı çabuk
öğrenerek kullanmaya başlarsanız, şarkılarınızı ve ezgilerinizi “Adıge Yazısı”
ile yazarak onları güzel makamlarıyla okursanız, Adıge Kültürü’müzü “Adıge
Yazısı” ile Adıgece yazarak üzerinde çalışırsanız; Adıgece ve Adıge Kültürü
gelişerek yaşayabileceklerdir! Siz Adıge Gençleri’miz; hiç kimseye kanmadan
ve zamanınızı çaldırmadan iyi çalışırsanız, geleceklerinizi en güzel şekillerde
inşa edebilir ve aynı zamanda özgün Adıge Kültürü’müzü koruyup geliştirerek
ve bu değerli kültürel çalışmalarınızı toplumumuza uygun şekillerde aktararak
Adıge Toplumu’nu yok oluştan kurtarabilir ve böylece milli varlığımızın devam
etmesini ve gelişmesini sağlayabilirsiniz!..
. Siz Adıge Gençleri’mize güveniyoruz!.. 24.11.2017 Yılmaz Özcan
.
.
. XASE
. …
.
. Zek’e qaaruxer ya mac’es,
. Zek’e mig’uate ya uexu... (!?.)
. Haras ya nepsxer yalhec’iw
. Guimac’e c’exhuxer pselhexu.
.
. Yit’aney xax-am ya guiqha
. Muradimy, har guape pchoxhu.
. Teezicefiny ya lhaqhue
. Habixem yadibolhaqhu:
.
. Har, zerachap’irs habixem
. Ya guic’em hanedelhxuibzer.
. Har, zeraxetirs habixem
. Yigyiry ya Adighepser...
.
. BYTSU Anatole
.
Yılmaz Özcan
307 gün önce
.
DY ADIGHE TS’IXUIBZICXUE MAXUEM YIC’A PSELHEK’ER!..

Adighe Cuweeyxer 21.05.1994 maxuem cheejhexem chiqhue, dy Adighe
Ts’ixuibzicxue Maxuem Adighebze qaabzek’e yic’a pselhek’er miras:
….
Habi nemic’iw… “Psexer guif’ew” ja-ar! “Psexer psewiw” ja-ar! Dy hane –
hadexem ya psexer nobe meguif’exe!.. G’iddoguif’exe, “Fizeriqhuetijaxere?!.”
ja-ary! Harasy, dery dadeguif’ew, nobe hapxuedew g’adivqha-at! Dy binxery,
dy ts’ig’uxer haras!..
Nag’ue – g’aag’uexem ya qhoguir zeridqhuiviry; “haxem ya qoguir nexuiw,
haxem ya qhoguir daxew!” Th’am solhe-u!.. Harasy, wygu qhag’uedin xueey-
am! Fyguir g’af-at!.. Fy bzer g’af-at!.. Fy lhabjher g’af-at!.. Th’am fyqhapsew!..
21.05.1994 Nalts’ig’u


DY TS’IXUIBZICXUEM G’IDJY-AAXER C’EXIW DQHAZEC’EN XUEEYS!

“Adighe Jilew” dig’anejifin chh’ak’e; Adighe Ts’ixuibzicxue Maxuem g’ize-
ridjy-aam xuedew, Adighexem dyguxer g’at-atin xueeys, Adighebzer g’at-atin
xueeys, dy c’ebler g’at-atin xueeys! Haxer; kuediw dip’ac’ew, c’exiw dqhaze-
c’en xueeys!.. 07.12.2017 YEMUZ Yilmez
.
Yılmaz Özcan
309 gün önce
Ya Rabbyy! Adighexem; dy jile qhogu zaxuem diryg’uefiniwe nasip txuec’!
.
GUIMQAALE WEREDIR
.
WEZI Muratk’e zeger marje!
C’ale f’its’e queqhu-a woy?!.
Ci qhuirim teesiry woy marje!
Qhuise pxuexhuin-a woy?!.
.
Wy ci pexuijhiry woy marje!
Zeripxec’ibqhue woy!
Guimqaale guibqhamy woy marje!
Murat chozawe woy!
.
We wy nibjheqhuxery woy marje!
G’izeroqhaachte woy!
C’ilher g’amichtewre woy marje!
Murat g’achten-am woy!
.
Teet prystafiry woy marje!
Murat k’elhopxhue woy!
Bghi pxhuante bidemy woy marje!
Murat doh’ajir woy!
.
We mequmecic’exem woy marje!
Vi c’oqhac’ejire woy?!.
“We wy jaqhueqhuxery woy marje!
Jeeyimy g’ipxuosk’er woy! (2)”
.
.
BLEDQHAK’A QHAM DIXEPLHEJIW YI H’EESEPIR, YI KRITIKYIR TC’IJIN XUEEYS!..
.
“Chiqhue Maxuem,” weramxem sloganxer g’ichidmik’yyxew, Adighe Chiqhuek’ek’e
dichichiqhuen xueeys! Dichiqhuenim g’ipitiw bledqhak’a zi qham f’iwe dixeplhejiwe,
har dawere bledqhak’amy habi yi h’eesepir, yi kritikyir tc’ijin xueeys. Dqhazec’efare
dimiqhazec’efare dy jile uexuiqhuexem daxeplhejiwe, dimiqhazec’efa uexuiqhuexer
c’edmiqhazec’efaxem ya sebepxer g’adqhuetiw, haxem ya uexu c’ik’exer revyzyon
tc’ijin xueeys!.. 16.09.2017 YEMUZ Yilmez
.
.
. ADIGHE NIBJHIC’EXEM DINIFCHOGUIQHUIR!..
.
. Duneeyim teet bzexem psoguemy diyalekyt kued ya-as. Hawe “Jile (Myllet)”
xhuijifa lhepqxer; ya bzexem ya diyalekyt zerizxemk’e zeguiri-uejif lhepqxers.
Zeguiri-uexew “zi” xhuijif lhepqxers, “Jile (Myllet)” xhuijifxer! Har zimiqhazec’ef
lhepqxer; habixem sity jira-a, neqhuec’ lhepqxem xotg’uih’ijxer!.. Habi g’ynemi-
c’awe zi lhepqir “Jile (Myllet)” xhuijifin chh’ak’e ha lhepqim; alternatyfincewe zi
jile txik’e system zaque yi-awe ha yi jile txik’e system zaquer zeryh’an xueeys,
har “jile xuyt” g’axhuijifin chh’ak’e!.. “Jile (Myllet)” mixhuijifa lhepqir, xeg’uedeji-
niqham g’eelijifinu-am! Haxer zaxuew g’idguirimi-uew, Adighexer “Jile (Myllet)”
dixhuijifinu-am! Adighe Txibze Cexydxem yalhxer xepchaw g’axhuiw witikuim
g’yh’aa alternatyfince dy jile txik’e system zaque “Adighe Txik’er,” Adighexem
zerijilek’e g’aatchtew zeeth’awe dixueejhen, dip’ac’ewe Adighe Kuiltur daxer
habik’e ttxijin, alternatyfince ha dy jile txik’e system zaquemk’e dy winexemre
dy yegyap’e wineeyxemre, dy sabyyxemre dy nibjhic’exemre, Adighebzemre
Adighe Kuilturimre chadqhaagewe chadqhac’en xueey g’oxhuir. Harasy fe dy
Adighe Nibjhic’exem; “Adighe Txik’er” wibqhuawe g’azi-uate ha dy txiqhaxem
fixeplhew “Adighe Txik’er” c’exiwe zevqhac’en, har, dy ts’ixuiw xhuam psomy
psinc’e didewe yavqhac’en xueey g’oxhuir. Alternatyfince dy jile txik’e system
zaque dy “Adighe Txik’er” Adighe Nibjhic’exem c’exiw zeefh’awe fixueejheme,
fy wered, fy wisexer habik’e ftxiwe haxem ya meqaamexemk’e fag’eegexeme,
“Adighe Txik’er” zeefh’awe Adighe Kuilturim fiteelejhih’ime, sitiry ha txik’emk’e
ftxiwre Adighebzemy firylajheme; Adighebzemre Adighe Kuilturimre duneeyir
chitixu xexhuexewre psewifinuxes!.. Fe dy nibjhic’exem hapxuedew h’areket
fc’ime, Adighexer xeg’uedejiniqham dig’eelifinus! Adighe Nibjhic’exem; ha dy
jile uexuiqhuexer fimiqhaguivew c’exiw vqhazec’enuxewe dinifchoguiqhuir!..
.
. ADIGHEXEM C’EXIW GUI ZILHITTEN XUEEYXER:
. Adighebzer t-ac’ek’ime, har, dy xekuir zerit-ac’ek’am nexhire kuedk’e nexh
eey xhuinus!.. Dy jaqhueqhuxem Adighebzer yaquiteniwe, yaqhag’uediniwe
ya wijh zerytxer zichidqhaqhuipchen xueey-am! Habi g’ynemic’awe diziqha-
guivexer, xamexem ya de-apiqueqhu zerixhuxer zichidqhaqhuipchen xueey-
am! Adighe Jilewe dig’izerinejifinim pejiwe dixueeyiwe chitime; dy jile txik’e
system zaque g’axhu "Adighe Txik'er" zerijilek’e zeeth'an zerixueeyir zichid-
qhaqhuipchen xueey-am! Adighexem; alternatyfince dy jile txik’e system za-
que “Adighe Txik’er” daxemk’e dy weredxer ttxiwre haxem ya meqaame da-
xexemk’e dag’eegeme, zy axer g’itteelh jilexem ya bzequitexem Adighebze
daxer yaqhal’efin-am! Adighebzer g’uexu nexh daxe g’axhuiwre, xexhuewre
psewifins! Adighebzer c’eniqhabze g’adqhaxuime; Adighexem c’eniqhaxem-
k’ey, eekonomyyk’ey c’exiw zig’adiwijhijifins!.. 17.10.2017 YEMUZ Yilmez
.
Yılmaz Özcan
316 gün önce
.
. HA T’EW
.
Mi ts’egyique guibqhary,
Widzxem g’aaqhadaxery.
“Duneeyir ziqhadaxery,
Zepilhiw zericar haras weey! (2)”
.
Mi sy chh’atsiqhuecxuery,
T’uwe zeguezoxiry.
“Wy maq zexezmixiwre,
Maxuer g’uedijinu p’ere weey?!. (2)”
.
Mi sy vaqa ts’ig’uiry,
Polhedaqa mac’ere.
“We wy lhaqhuiniqhary,
Se g’izomac’ek’ir sy pse weey! (2)”
.
Mi se sy werediry
Yiqhue g’ask’e jif-a fe!
“Ha t’ew fe g’ifxuezeme,
Syguir xef-uiw jeef-ans marje weey! (4)”
.
. Yi vyde-o qayitir: Charles Manfrit – 2016 Qha.
.
.
HA T’EW Weredim yi Tirkuibzer
.
Şu güzel ovaları,
Bitkiler güzelleştiriyor.
Dünyayı güzelleştiren,
Sevgililerin evlenmesidir!
.
Kalın gür saçlarımı,
İkiye ayırıyorum.
Sesini duymadan
Gün gene bitecek mi?!.
.
Benim küçük terliklerim,
Düşük topuklu ya.
Seni çok fazla sevmek,
Bana az geliyor canım!
.
Bu benim şarkımı,
Sırası geldikçe söyleyin!
Eğer o size rastlarsa,
Kalbimi katarak ona söylersiniz dostlarım!
.
.
.
. XASE

.
Zek’e qaaruxer ya mac’es,
Zek’e mig’uate ya uexu...
Haras ya nepsxer yalhec’iw
Guimac’e c’exhuxer pselhexu.
.
Yit’aney xax-am ya guiqha
Muradimy, har guape pchoxhu.
Teezicefiny ya lhaqhue
Habixem yadibolhaqhu:
.
Har, zerachap’irs habixem
Ya guic’em hanedelhxuibzer.
Har, zeraxetirs habixem
Yigyiry ya Adighepser...
.
. BYTSU Anatole
.
Yılmaz Özcan
494 gün önce
.
. ÖNEMLİ BİLİMSEL TESPİTLER
.
April 29, 2015 Eagle
.....
“İkincisi, Kiril alfabesinin sadece Rusya Federasyonu halklarının dilleri için de-
ğil, hatta Rus dili için bile uygun olmadığıdır ve buna inanmak için yeteri kadar
sebep vardır. Belki de Kiril, Sovyetler Birliğinin birkaç yüzyıl olmasa da en azın-
dan bir yüzyıllık geri kalmışlığının sebebidir. Şimdi aynı şey Rusya Federasyo-
nu için de geçerlidir. Kiril’in verdiği en temel zararlardan biri; bu alfabe temelin-
de hızlı okuma tekniğinin geliştirilememesidir."
.....
Yukarıdaki paragrafta belirtilen bilimsel tespitler; Rusya'da yayınlanan “Na-
tsionalniy Aktsent” isimli web sitesindeki bir yazıdan alınmış olup, objektif olan
dilbilimcilerin Slav Yazısı ile ilgili olarak tespit ettikleri net olarak görülen yeter-
sizlikleri ifade etmektedirler.
.
. “SLAV YAZISI” OKUYUCUNUN ZİHNİNİ FAZLADAN YORMAKTADIR.
.
. Slav Yazısı’nın; bu yazı temelinde hızlı okuma tekniğinin geliştirilememesin-
den çok daha önemli olan sorunu, bu yazı sisteminin okuyucunun zihnini fazla-
dan yormasıdır. Bazı Slav Harfleri’nin çizgilerinin uzunlukları ile biçim detayla-
rının fazla oluşu, insan zihnini fazladan yormakta, bu durum hızlı okumada en-
gel faktörü oluşturmaktadır. Dik çizgileri olan harflerin fazla oluşu ise, bu harfle-
rin biçimlerinin bir kısımlarında "ortak şekil özelliği" oluşturmakta ve bu durum
ise, bu harflerin metin (tekst) içerisinde seçilmelerini, biçimlerinin kavranmaları
ile seslerinin anlaşılmalarını ve bu harfleri bulunduran kelimelerin anlamlarının
okuma süresince zihinde tutulmalarını zorlaştırmaktadır. Bu olumsuz orfografik
özellikleri bulunan Slav Yazısı, okuma esnasında okuyucunun zihnini fazladan
yormaktadır. Okuyucuların beyinlerine fazladan yüklenen yükler ya da onların
beyinlerini fazladan yormalar; uzun vadede, ekonominin cesameti ile de orantılı
olarak önemli emek ve zaman kayıplarına ve insanların konulara olan ilgilerinin
azalmalarına sebep olmaktadır. Konunun Adıgece’yi ilgilendiren tarafı ise; sözü
edilen olumsuz orfografik özellikleri bulunan Slav Yazısı’nın, Adıgece’nin yazıla-
rını hiçbir şekilde yeterli olarak “okunuşlu ve kullanışlı” duruma getiremeyecek
olmasıdır. 19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
.
. “SLAV YAZISI” ADIGECE’Yİ BOĞMAKTADIR.
.
. Adıgece’nin ünsüz sayısı çok olduğundan, Slav Yazısı’nın Adıgece’ye verdiği
zarar çok fazladır. Adıgece’yi nefes aldırmadan boğmaktadır. Artık onu öldürmek
üzeredir. Slav Yazısı ile Kültürel Jenosid’in tahribatlarını, aşağıdaki internet sitesi
yazı başlığı çok açık anlatmaktadır! Adıgeler başlarımızı kuma gömmüş durmakla
yok oluştan hiç kurtulamayız!.. Adighexem dy chh’axer pcaxhuem c’etxhuimawe
dichitk’e xeg’uedejiniqham zyk’ dig’eelifin-am!..
.
. Adıgece, Kabardeyde de 'Can Çekişiyor' - Çerkesya
. cherkessia.net/news_detail.php?id=3316 10 Şubat 2010
.
. Yukarıdaki internet sitesi yazı başlığı; “Slav Yazısı Adıgece’ye uygun gelmektedir”
söyleminin hiç doğru olmadığını, onun kocaman bir yalan olduğunu, Slav Yazısı’nın
Adıgece’yi hiç nefes aldırmadan boğmakta olduğunu çok net olarak göstermektedir!
Adıge Toplumu, artık kanarak zaman kaybetmemelidir!.. 14.03.2017 Yılmaz Özcan
.
.
. DAYATMA YAZISI
.
. Türkiye'de resmi alfabe Türk Alfabesi'dir. Onun dışında kalan yazı sistemleri;
kullanılmasına devlet tarafından izin verilmişse, Yerel Yazılar'dır. Devlet tarafın-
dan izin verilmemişse, bunlar, resmi yazı olmayan, öneri niteliğinde olan yazılar-
dır. Bundan dolayı Türkiye'de, Slav Yazısı resmi alfabe değildir. Kuzey Kafkas-
ya'da ise Slav Yazısı; normal yerel yazı değil, bir "Dayatma Yazısı"dır.
19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
.
. Çocuklarımıza Eziyet Etmemeliyiz!..
.
. “LATİN HARFLERİYLE RUSÇA ÖĞRENMEK İSTİYORUM!”
.
. “ЛAТИН ХЬЭРФЛEРИЙЛЭ РYСЧA OГЪРЭНМЭК ИСТИЙOРYМ!”
.
. Yukarıdaki iki başlık cümlesinden;
1. Hangisi, yazı estetiği bakımından daha güzeldir?
2. Hangisi, insan gözünü ve zihnini yormuyor?
3. Hangisi, daha çabuk ve daha kolay anlaşılıyor?
4. Hangisinin yazılması daha kolay olur?
.
. Yukarıdaki iki başlık cümlesini çocuklarımıza gösterip alttaki sorulardan her
birisini ayrı ayrı sorarak cevaplar istediğimizde, bütün sorularda, % 90’ dan da-
ha fazla bir oranda ilk cümleyi seçeceklerdir. O halde, çocuklarımıza eziyet et-
memeliyiz!.. 19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
Yılmaz Özcan
494 gün önce
.
. 1864 ADIGE JENOSİDİ VE SÜRGÜNÜ’NÜ ANMADA YAPILAN YANLIŞLAR
.
. “1864 Adıge Jenosidi ve Sürgünü”nü anarken, yapılan katliamları ve sürgünü
anlatabilir ve bu olayları, o devirde yaşamış insanlara da hakaret etmeden kı-
nayabilir ve lanetleyebilirsiniz. Ayrıca mâkul talepleriniz varsa, onları da meşru
biçimde ifade edebilirsiniz. Ancak hiçbir gerçek ve tüzel kişi için antipati, şiddet
ve saygısızlık ifade eden söylemler ve sloganlar kullanamazsınız. Bu tür hare-
ketler; Adıge Düşünüş Biçimi’ne ve Adıge Geleneği’ne uygun olmadığı gibi hu-
kuka da aykırıdır. Adıge Toplumu’nu Dünya Kamuoyu Gözü’nde “basit toplum”
olarak göstermeye, hiçbir gerçek ve tüzel kişinin hakkı yoktur.
. Yukarıda belirtilen yanlışları bütün dünyada ortadan kaldırmak ve söz konu-
su anma etkinliklerinin hedefli, bilinçli ve verimli olarak yapılmalarını sağamak
için; Kuzey Kafkasya ile ilgili tüm birlik, dernek, vakıf ve kuruluşlar aşağıdaki
önlemleri almalıdırlar:
1. Gelecek yıllarda yapılacak “1864 Adıge Jenosidi ve Sürgünü” Anma Etkin-
likleri’nde; nefret ve antipati içeren hiçbir söylem ve sloganın kullanılmasına
asla müsaade edilmemelidir.
2. Yapılan jenosid ile sürgünün, “Adıge Düşünce Yapısı ve Geleneği”ne uygun
olarak barışçı söylemlerle Dünya Kamuoyu’na anlatılması sağlanmalıdır.
3. Yetkili kanaat önderlerimiz, bilim ve sanat insanlarımız tarafından dünya li-
derlerine, bilim ve sanat çevrelerine, kamuoyu kanaat önderlerine ve ilgili sivil
toplum kuruluşlarının yöneticilerine; jenosidin ve sürgünün, uygun dil ile yazılı
ve sözlü olarak her yıl güncellenerek anlatılması sağlanmalıdır.
4. Bu anlatımlar esnasında; devletlerin şöven düşünüş biçimlerinin yansıması
olan karar ve uygulamalarının neler oldukları ve bunların hangi nedenlerle
yanlış oldukları ilgili şahsiyetlere açıklanmalı ve ilgili uluslararası kuruluşlara
uygun şekillerde başvurular yapılmalı ve bu dokümanlar muhafaza edilmelidir.
5. Bulunulan ülkelerin aydınları, sanat ve bilim insanları ve ilgili sivil toplum ku-
ruluşlarının yöneticileri ile uygun zaman ve zeminlerde görüşmeler yapılarak
konularla ilgili olarak onların devamlı bilgilendirilmesi sağlanmalı, onlarla görüş
paylaşımı durumunda ise ortak çalışmalar yapılmalıdır.
6. Rusya dahil tüm ülkelerin kamuoylarının desteklerinin sağlanması için doğ-
ru, etkin ve verimli çalışılmalar yapılması sağlanmalıdır.
7. Bütün dünyadaki Kuzey Kafkasya ile ilgili kuruluşlar her yıl ortak kararlar
alarak; o anma yılında yapılacak etkinliklerde kullanılacak adalet talep eden
ortak söylemler ve sloganlar belirlenerek ve koordine edilerek, bunlar etkin bi-
çimlerde kullanılarak hedefli ve planlı çalışmalar yapılması sağlanmalıdır.
8. Fevri davranış ve söylemlere hiçbir şekilde mahal bırakılmamalıdır.
. Yukarıda belirtilen önlemlerin alınmasının sağlanmasını; ilgili tüm sivil top-
lum kuruluşlarımızın sayın yöneticilerinden, yetkili kanaat önderlerimizden, il-
gili bilim ve sanat insanlarımızdan bir Adıge olarak talep ediyorum.
.
. Yılmaz Özcan
. 25.09.2014
. K.Maraş-Turkey
.
Yılmaz Özcan
496 gün önce
.
. ÖNEMLİ BİLİMSEL TESPİTLER
.
April 29, 2015 Eagle
.....
“İkincisi, Kiril alfabesinin sadece Rusya Federasyonu halklarının dilleri için de-
ğil, hatta Rus dili için bile uygun olmadığıdır ve buna inanmak için yeteri kadar
sebep vardır. Belki de Kiril, Sovyetler Birliğinin birkaç yüzyıl olmasa da en azın-
dan bir yüzyıllık geri kalmışlığının sebebidir. Şimdi aynı şey Rusya Federasyo-
nu için de geçerlidir. Kiril’in verdiği en temel zararlardan biri; bu alfabe temelin-
de hızlı okuma tekniğinin geliştirilememesidir."
.....
Yukarıdaki paragrafta belirtilen bilimsel tespitler; Rusya'da yayınlanan “Na-
tsionalniy Aktsent” isimli web sitesindeki bir yazıdan alınmış olup, objektif olan
dilbilimcilerin Slav Yazısı ile ilgili olarak tespit ettikleri net olarak görülen yeter-
sizlikleri ifade etmektedirler.
.
. “SLAV YAZISI” OKUYUCUNUN ZİHNİNİ FAZLADAN YORMAKTADIR.
.
. Slav Yazısı’nın; bu yazı temelinde hızlı okuma tekniğinin geliştirilememesin-
den çok daha önemli olan sorunu, bu yazı sisteminin okuyucunun zihnini fazla-
dan yormasıdır. Bazı Slav Harfleri’nin çizgilerinin uzunlukları ile biçim detayla-
rının fazla oluşu, insan zihnini fazladan yormakta, bu durum hızlı okumada en-
gel faktörü oluşturmaktadır. Dik çizgileri olan harflerin fazla oluşu ise, bu harfle-
rin biçimlerinin bir kısımlarında "ortak şekil özelliği" oluşturmakta ve bu durum
ise, bu harflerin metin (tekst) içerisinde seçilmelerini, biçimlerinin kavranmaları
ile seslerinin anlaşılmalarını ve bu harfleri bulunduran kelimelerin anlamlarının
okuma süresince zihinde tutulmalarını zorlaştırmaktadır. Bu olumsuz orfografik
özellikleri bulunan Slav Yazısı, okuma esnasında okuyucunun zihnini fazladan
yormaktadır. Okuyucuların beyinlerine fazladan yüklenen yükler ya da onların
beyinlerini fazladan yormalar; uzun vadede, ekonominin cesameti ile de orantılı
olarak önemli emek ve zaman kayıplarına ve insanların konulara olan ilgilerinin
azalmalarına sebep olmaktadır. Konunun Adıgece’yi ilgilendiren tarafı ise; sözü
edilen olumsuz orfografik özellikleri bulunan Slav Yazısı’nın, Adıgece’nin yazıla-
rını hiçbir şekilde yeterli olarak “okunuşlu ve kullanışlı” duruma getiremeyecek
olmasıdır. 19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
.
. “SLAV YAZISI” ADIGECE’Yİ BOĞMAKTADIR.
.
. Adıgece’nin ünsüz sayısı çok olduğundan, Slav Yazısı’nın Adıgece’ye verdiği
zarar çok fazladır. Adıgece’yi nefes aldırmadan boğmaktadır. Artık onu öldürmek
üzeredir. Slav Yazısı ile Kültürel Jenosid’in tahribatlarını, aşağıdaki internet sitesi
yazı başlığı çok açık anlatmaktadır! Adıgeler başlarımızı kuma gömmüş durmakla
yok oluştan hiç kurtulamayız!.. Adighexem dy chh’axer pcaxhuem c’etxhuimawe
dichitk’e xeg’uedejiniqham zyk’ dig’eelifin-am!..
.
. Adıgece, Kabardeyde de 'Can Çekişiyor' - Çerkesya
. cherkessia.net/news_detail.php?id=3316 10 Şubat 2010
.
. Yukarıdaki internet sitesi yazı başlığı; “Slav Yazısı Adıgece’ye uygun gelmektedir”
söyleminin hiç doğru olmadığını, onun kocaman bir yalan olduğunu, Slav Yazısı’nın
Adıgece’yi hiç nefes aldırmadan boğmakta olduğunu çok net olarak göstermektedir!
Adıge Toplumu, artık kanarak zaman kaybetmemelidir!.. 14.03.2017 Yılmaz Özcan
.
.
. DAYATMA YAZISI
.
. Türkiye'de resmi alfabe Türk Alfabesi'dir. Onun dışında kalan yazı sistemleri;
kullanılmasına devlet tarafından izin verilmişse, Yerel Yazılar'dır. Devlet tarafın-
dan izin verilmemişse, bunlar, resmi yazı olmayan, öneri niteliğinde olan yazılar-
dır. Bundan dolayı Türkiye'de, Slav Yazısı resmi alfabe değildir. Kuzey Kafkas-
ya'da ise Slav Yazısı; normal yerel yazı değil, bir "Dayatma Yazısı"dır.
19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
.
. Çocuklarımıza Eziyet Etmemeliyiz!..
.
. “LATİN HARFLERİYLE RUSÇA ÖĞRENMEK İSTİYORUM!”
.
. “ЛAТИН ХЬЭРФЛEРИЙЛЭ РYСЧA OГЪРЭНМЭК ИСТИЙOРYМ!”
.
. Yukarıdaki iki başlık cümlesinden;
1. Hangisi, yazı estetiği bakımından daha güzeldir?
2. Hangisi, insan gözünü ve zihnini yormuyor?
3. Hangisi, daha çabuk ve daha kolay anlaşılıyor?
4. Hangisinin yazılması daha kolay olur?
.
. Yukarıdaki iki başlık cümlesini çocuklarımıza gösterip alttaki sorulardan her
birisini ayrı ayrı sorarak cevaplar istediğimizde, bütün sorularda, % 90’ dan da-
ha fazla bir oranda ilk cümleyi seçeceklerdir. O halde, çocuklarımıza eziyet et-
memeliyiz!.. 19.03.2016 Yılmaz Özcan
.
Yılmaz Özcan
1649 gün önce
. ADIGE YAZISI

. “ADIGE YAZISI”NIN OLUŞUMU

1. Ünsüz seslerin arkalarında onlara bitişik olarak gelen bağımlı ünlü
sesler; “ a , aa , e ,ee , i , o , u , uu , y ” sade ünlü harfleri ile yazılırlar.
2. “ g’, h , h’, q , q’, qh , xh ” ünsüz seslerinin (harflerinin) arkalarında
gelen “ kısa a ”sesi bir “ a ” harfi ile ve “ uzun a ” sesi iki “ aa ” harfi ile
yazılırlar. Diğer ünsüz seslerin arkalarında gelen “ kısa e ” sesi bir “ e ”
harfi ile ve “ uzun a ” sesi ise bir “ a ”harfi ile yazılırlar.
3. “ İnce-uzun e ” sesi, her zaman iki “ ee ” harfi ile yazılır.
4. Türkçe’deki “ kalın ı ” ünlü sesi, Adıgece’de “ i ” harfi ile yazılır.
Ancak “ y ” harfinin arkasında gelen “ i ” harfinin sesi, daha ince
olarak okunur.
5. “ o ” harfinin sesi uzun olarak çıkar.
6. “ g , g’, k , q , q’, qh , x , xh ” ünsüz seslerinin arkalarında gelen
“ yarım u ” sesi bir “ u ” harfi ile ve “ uzun u ” sesi iki “ uu ” harfi ile
yazılırlar. Diğer ünsüz seslerin arkalarında gelen “ uzun u ” sesi ise bir
“ u ” harfi ile yazılır.
7. Türkçe’deki “ ince i ” ünlü sesi, Adıgece’de “ y ” harfi ile yazılır.
Ancak “ g , k ” harflerinin arkalarında gelen “ y ” harfinin sesi yarım
ünlü olarak çıkar.
8. Yan yana gelen iki “ yy ” harfinden önde olan “ y ” harfi onun ünlü
sesini ve arkada olan “ y ” harfi ise onun ünsüz sesini gösterir.
9. Sade ayrılan ünlü sesler; kelimelerin ilk sesleri olarak geldiklerinde
“ a , aa , ee , i , o , uu , y ” sade ünlü harfleri ile ve kelimelerin içlerinde
ya da sonlarında geldiklerinde harflerinin önlerine kısa çizgi ( - ) işareti
konarak g“ -a , -aa , -ee , -i , -o , -u , -uu , -y ”rupları ile yazılırlar.
10. Birleşik ayrılan ünlü sesler; kelimelerin ilk sesleri olarak
geldiklerinde “ ua , ue , uee , ui , uy ” birleşik ünlü harfleri ile ve
kelimelerin içlerinde ya da sonlarında geldiklerinde birleşik harflerinin
önlerine kısa çizgi ( - ) işareti konarak “ -ua , -ue , -uee , -ui , -uy ”
grupları ile yazılırlar.
11. Serbest ünüz seslerin bir kısmı sade ünsüz harfleri ile ve bir kısmı
ise birleşik ünsüz harfleri ile yazılırlar.
12. “ c ” harfi “ ince ş ” sesini ve “ ch ” grubu ise “ kalın ş ” sesini gösterir.
13. “ g , k ” harflerinin arkalarında gelen ince ünlü harfler; onları, ince
ünsüz sesleri ile okutur. Ancak “ gegu ” kelimesinin “ ge.. ” grubu,
“ dje.. ”sesiyle de okunabilir.
14. Ünsüz ses olarak gelen “ h ” harfi, kesintisiz olarak çıkan ses
gruplarını oluşturur.
15. Arapça’nın “AYIN” harfinin ünsüz sesi, “ i ” harfi ile yazılır.
16. “ x ” harfi, normal olarak “ ince k ” sesi ile “ h ” sesinin birleşimi
bir sesle okunur.Ancak çoğul eki olarak gelen “ xe ” grubu, Türkçe’nin
“ ha ” sesiyle de okunabilir.
17. “ g , k , u ” harflerinin arkalarında olmadan tam ünlü harflerin
önlerinde veya arkalarında gelen “ y ” harfi, Türkçedeki ünsüz sesi
ile okunur.
18. Sıkılmış ünsüz sesler, ünsüz harflerinin arkalarına apostrof ( ’ )
işareti konarak ya zılırlar. “ g’ ” grubunun apostrof işareti “ g ” harfinin
kalın ünsüz sesini ve “ k’ ” grubu nun apostrof işareti ise “ k ” harfinin
ince ünsüz sesini sıkar.
19. Birleşik ünsüz harflerin birleşen harfleri; biribiri arkasında ama
birleşmeden ayrı sesler olarak geldiklerinde, aralarına kısa çizgi ( - )
işareti konarak yazılırlar.
20. Adıgece’nin “zarf-fiil” kelimeleri; seslerin yazılışlarına örnek olarak
verilen kelimelerden “zarf-fiil (gerundium)” olanların yazıldıkları gibi
yazılmalıdırlar.

. - 1 - 2014 Yılı - Yılmaz ÖZCAN
ADIGECE’NİN SESLERİNİN YAZILIŞLARI
“ a = kısa a ” sesi olarak: “ aa = uzun a ” sesi olarak:
( g’ ) g’ah’ : getir . . g’aah’ : getiriyorlar
( h ) ha : o (zamir) . . haa-a : değil, hayır
( h’ ) xeh’at : giriyordu . . xeh’aat : girmişti
( q ) qab : kabak . . qaabze : temiz
( q’ ) q’a : mezar . . q’aachh’a : mezar başı
( qh ) qha : yıl, sene . . qhaatxe : ilkbahar
( xh ) yitxha : çizgi çiz . . yitxhaat : çizilmişti

“ kısa e ” sesi: “ a = uzun a ” sesi olarak
mel : koyun maze : ay
ne : göz dame : kanat

..ee
f’eey : kirli teep’e : üstünü ört, kapat
yeeky : adım atıyor g’eex : (ot) biçiyor; aşağıya in

..i
ci : at zi : bir
yiz : içi dolu bide : sert

..o
nobe : bugün xoh’a : giriyor (suya vb.)
bo : ahır txuog’ue : bizim için gidiyor.

. “ u = uzun u ” sesi olarak
. bzu : kuş
. t’u : iki
..y
sy : benim sych : üç bıçak
cyt’ : iki at g’yx : içinden çıkar

..yy
cyyin : bir şeyi uzatmak k’yyin : bağırmak
byy : düşman fyyin : ıslık çalmak

a , aa , ee , i , o , uu , y
ane : yemek masası ot : kenarında duruyor
ade : pense, kıskaç oh’a : kenarına yaklaşıyor
aax : ondan alıyorlar uuwin : ulumak
aaxar : ondan aldıkları uuwir : uluyan
eeyin : kötü olmak yt’ : iki el
eex : o ondan alıyor yxir : elinden aldığı şey
ix : ondan al
iqhin : elinde bulundurmak

-a , -aa , -ee , -i , -o , -u , -uu , -y
jis-at : söylüyordum t-ok’ : önümüzden çekiliyor
yip-at : boyuyordun si-ot : önünde duruyorum
jis-aat : söylemiştim ne-u : insan yüzü, sima
jy-aat : söylemişti xee-u : içine batırıyor
s-eex : elimden alıyor g’a-uuwt : uluyordu
p-eex : senden alıyor de-uuwir : beraber uluyan
t-ix : elimizden al g’if-yxt : elinizden alıyordu
s-ix : elimden al p-yxar : senden aldığı şey
ye-i : “inat” ünlemi
acri-i : aşure
- 2 -
ua , ue , uee , ui , uy
uax : açıyorlar uixin : açmak
uade : kenarına dikiyorlar uiv : kalın
ueten : açıklamak uyxir : açmakta olduğu şey
uexu : iş uyder : kenarına diktiği şey
ueex : açıyor
ueede : kenarına dikiyor

ua , -ue , -uee , -ui , -uy
so-uate : açıklıyorum g’i-uik’ : bu yana çekil
zi-uax : açıyorlar t-uik’ : önümüzden çekil
p-ueten? : açıklar mısın? f-uyxt : önünüzden alıyordu
s-uetin? : masaj yapayım mı? s-uyxir : önümden aldığı şey
t-ueex : önümüzden alıyor
zi-ueex : açıyor

b
nibe : karın
c
cate : kaymak
ch
chabe : yumuşak
d
danew : ipek olarak
dz
dzeliw : söğüt olarak
f
fe : siz; deri
g
gaz : gaz
gerc : fasulye
gegu : oyun; düğün
gy
gyane : gömlek
yigyi : şimdi
yeegy : eğiriyor
gu
degu : sağır
gh
jighiw : ağaç olarak
h
hane : anne
hade : baba
i
ialemet : acayip
maine : mânâ, anlam
j
bajew : tilki olarak
jh
jhi : eski; rüzgâr
k
karton : karton
kontrol : kontrol
kezuwe : sırayla
ky
kyar : çatlamış olan
yakyiw : onlar adım atarak
yeeky : adım atıyor
ku
h’akuiw : fırın olarak

- 3 -
l
li : et
lh
lhi : kan
m
maze : ay
n
ne : göz
p
pe : burun
q
qab : kabak
qaabze : temiz
g’aqeeyin : genirmek
qoplhe : zulaya bakıyor
qoh’a : ardına geçiyor
qu
mequiw : kuru ot olarak
qh
qha : yıl
qhaatxe : ilk bahar
qheeyin : ağıtla ağlamak
qhu
meqhu : kuru hale geliyor
r
weram : cadde
s
se : bıçak
wines : evdir
t
mate : sepet
ts
tsi : yün
v
guiven : gecikmek
w
wade : çekiç
x
xade : bahçe
xoh’a : katılıyor
xu
nexu : ışık
txuog’u e : bizim için gidiyor
xh
pxha : odun, ahşap
xheeyin : kımıldamak
xhu
g’axhuiw : oluşarak
y
yatx : yazıyorlar
yege : oku; çağır
yoge : okuyor; çağırıyor
z
ze : bir defa, bir kez

- 4 –
c’
c’ale : genç
f’
maf’e : ateş
g’
g’ag’uen : gelmek
g’aag’ue : gel
g’eege : oku; çağır
g’oplhe : bu yana bakıyor
g’oh’a : ortaya çıkıyor
g’u
yeg’u : uygun
h’
h’alhe : yük
k’
k’apse : halat, ip
nek’eguugu : göz arpacığı
l’
l’i : erkek, er, adam
p’
p’e : yatak; yer
yip’-a? : beslemiyor mu?
q’
q’a : mezar
q’u
q’uih’ : gemi
t’
nat’e : alın
g’yt’-am : kazmıyor
ts’
ts’e : isim, ad

xuezin : Cer xued-zas: Sütünü süzdük. zin : Cer d-zas : Sütü süzdük
yisen : Pqor yit-sas : Direği diktik xesen: Jigh xet-sas : Ağaç diktik

g’uenu : gidecek (gelecek zamanda). g’ueniw : gitmek için (zarf-fiil).
yidinu?: dikiş dikecek mi? ( ” ” ). dzeliw : söğüt olarak ( ” )

- 5 -
DİASPORA Kategorisindeki Diğer Haberler
Abhaz Fed 5. Olağan Genel Kurulu Pendik Green Hotel'de Gerçekleşti
Veteranlar Kategorisinde Dünya Sambo Şampiyonu Boris Bagatelya İstanbul Abh..
Abhaz Fed Yönetim Kurulu ve Abhaz Fed. Dernek başkanlarından oluşan Başkan..
Beygua Ömer Büyüka’nın oğlu ve İstanbul Abhaz Kültür Derneği Başkanımız Hak..
Abısta Sahne Aldı
S.Y. Chanba Abhaz Devlet Drama Tiyatrosu ekibinin sergilediği Sürgün temalı..
nakliyat
İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
medi
haceri, simya , naturel , dogal , urun , organik sampuan , organik sivi sabun, organik dus jeli , organiMilliSavunmaYusufoğlu Makina ve Kalıp Sanayi
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=